donderdag, 23 juni 2011 (5:30)
Een ‘kunstmerk’ toegelicht door Edwin Visser
Bolletje is een lachend bakkertje. De familie Ter Beek begon in 1867 een bakkerij in het centrum van Almelo. Tot op heden is het een familiebedrijf. In het boek ‘Doordouwers en verhalenbouwers’ verklappen twee hoogbejaarde telgen uit het bakkersgeslacht een van de familiegeheimen: het vrolijke bakkertje is een geesteskind van Marten Toonder (1912-2005). Hoewel hij later is aangepast door striptekenaar Martin Lodewijk, zijn de Toonder-trekken in de olijke oogopslag nog te herkennen.
Toonder leerde zijn techniek van de Walt Disney animator Dante Quinterno, die hij in Buenos Aires ontmoette toen hij met zijn vader, kapitein op de grote vaart, op reis was. In Nederland ging hij na tekenlessen eerst in dienst bij een tweetal uitgeverijen als tekenaar. Door de wereldwijde depressie ging hij steeds minder verdienen en dat tij wist hij ten goede te keren door in 1939 voor zichzelf te beginnen. In 1942 richtte hij tezamen met Joop Geesink de Toonder-Geesink Studio’s op, die teken-, poppen- en reclamefilms ging produceren. Loeki de Leeuw was later hiervan een van de resultaten. De studio is een leerschool geweest voor generaties tekenaars en schrijvers.
Het beroemdst, wereldwijd via feuilletons in vele kranten, boeken en films, werd Toonder met de strips van Tom Poes en Olivier B. Bommel. In 1965 vertrok hij naar Ierland om ver van commerciële en leidinggevende beslommeringen en perikelen zich geheel te richten op zijn schepping en succes. In 1938 tekende hij het eerste Tom Poes figuurtje, dat tot 1941 moest wachten om het levenslicht te zien in het debuut ‘Tom Poes ontdekt het geheim der blauwe aarde’.
Eigenlijk was Toonder geen striptekenaar, maar een stripromanschrijver, een literator. Hij wilde vooral verhalen vertellen. Hij ontving het eervolle lidmaatschap van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde, vanwege zijn vindingrijkheid en vernieuwende taalgebruik. Vele van zijn neologismen, zoals het woord ‘denkraam’, ‘minkukel’ en ‘kommer en kwel’, hebben onze taal verrijkt. Hij sleet zijn oude dag in het Rosa Spier Huis te Laren, een rustoord voor bejaarde kunstenaars.
Het Bakkertje van Bolletje daarentegen wordt geen dag ouder, maar het guitige kereltje raakt zo langzamerhand wel ietwat gedateerd in zijn uitvoering.
Edwin Visser
ir. Edwin Visser (Twitter: @sogooddesign) is medeoprichter en directeur van designbureau SOGOOD. Hij adviseert bedrijven op het gebied van merkbeleid, ontwikkeling van merkidentiteiten en design. Verpakkingsdesign is zijn specialisme. Hedendaagse kunst is zijn passie.
1 Reactie • Categorie:
Creatie,
MTXL
Brand Z Study: IBM Leapfrogs Google as No. 2 Global Brand
Aantal grote bedrijven laat het nog steeds na om social media op te volgen