dinsdag, 17 januari 2012 (10:26)
Column Wiemer Snijders

Philip Kotler en de zeven dwergen

We kunnen als volwassenen gniffelend toekijken als een kind de baard van Sinterklaas aftrekt. We beschouwen de daad als een stap naar volwassenheid waarin niet meer wordt geloofd in verhaaltjes of sprookjes. Maar is dat eigenlijk wel zo? Hoe vaak trekken wij nog aan iemands baard? Daar waar ik kleine kinderen graag nog in de illusie laat dat Sinterklaas echt bestaat, zal ik het komende jaar een groot deel van mijn columns wijden aan het uitbannen van een aantal marketingsprookjes. Laat ik beginnen bij het sprookje waarmee het allemaal mee begon...



Differentiate or die!
De kracht van een goed verhaal ligt deels in wie de verteller is. Daarnaast helpt het als die verteller op een logische en overtuigende wijze zijn verhaal doet. Achten wij de bron betrouwbaar? Dan zal zijn verhaal eerder geloofd worden. Philip Kotler is zo’n verteller. Deze man heeft al jaren een bijna mythische status, hij is één van de godfathers van de marketing - de capo di tutti capi. Eén van zijn verhalen, die verstrekkende gevolgen heeft gehad, is dat merken zich moeten differentiëren en een Unique Selling Point (USP) moeten hebben. Deze gedachte stamt al uit economische theorieën uit de jaren ’30 (o.a. Chamberlin en Robinson), maar Kotler (maar ook Aaker, Keller, Ries en Trout) heeft deze theorie vertaald naar de marketingpraktijk: ongedifferentieerde merken zouden consumenten namelijk geen reden geven om het merk te kopen.

Het orakel spreekt 
Door een specifiek aanbod voor een segment van de markt te ontwikkelen zou het aantal merken waarmee geconcurreerd werd sterk worden teruggebracht. Daarbovenop kon je rekenen op een hogere loyaliteit onder je klanten. Klinkt logisch en heel aannemelijk toch? En wie zijn wij om te twijfelen aan een man die meer dan honderd wetenschappelijke artikelen heeft geschreven? Byron Sharp dacht daar anders over: in 2002 vroeg hij Kotler op welke empirische bevindingen zijn aannames waren gebaseerd. Kotler antwoordde onder andere met een opmerking van zijn mentor Paul Samuelson: “Het is al moeilijk genoeg om theorie te ontwikkelen, laat staan om de tijd te nemen haar te bewijzen. Dat werk kan door anderen gedaan worden.” Gelukkig hebben anderen dat ook gedaan, want de werkelijkheid blijkt heel anders dan Kotler beweerde.

Praatjes vullen geen gaatjes
Als we namelijk kijken naar het feitelijke koopgedrag van consumenten dan ontstaat een heel ander beeld (zie het voorbeeld onderaan deze column). Het was Andrew Ehrenberg die al in de jaren ’60 het zogeheten Double Jeopardy-effect ontdekte in het koopgedrag van consumenten: merken met een laag marktaandeel hebben minder kopers die tevens minder loyaal zijn. ‘Nogal wiedes’ denkt u wellicht. Maar let op: het verschil in loyaliteit is slechts beperkt; het werkelijke verschil tussen kleine en grote merken ligt voor het overgrote deel in een hogere marktpenetratie. Grote merken hebben (iets) loyalere klanten OMDAT ze groter zijn – en niet andersom.

Noten kraken
Terug naar Kotler en differentiatie. Als Kotler gelijk zou hebben in zijn bewering dat merken zich moeten richten op een segment en hiervoor een specifiek aanbod moeten creëren, dan zouden afnemers van dat segment dus loyaler aan bepaalde merken moeten zijn (en andere merken minder vaak kopen); klantprofielen zouden ook sterk moeten afwijken. Niets blijkt (empirisch) minder waar (anders gezegd: niche-merken met bovengemiddeld loyale(re) klanten worden niet teruggevonden in de data). Het Double Jeopardy-effect en Ehrenberg’s bevindingen zijn in de afgelopen vijftig jaar keer op keer (empirisch) bevestigd, in diverse landen en in zeer uiteenlopende categorieën. We kunnen zelfs spreken van een wetmatigheid in consumentengedrag (die ook als zodanig is vastgelegd in een statistische formule: de NBD/ Dirichlet).
 
Deze bevindingen hebben ingrijpende gevolgen voor de wijze waarop marketing bedreven zou moeten worden om effectief te zijn. Het legt een bom onder het loyaliteits- en segmentatiedenken, maar ook het belang van positionering/ differentiatie en één-op-één communicatie. In mijn volgende columns zal ik hier meer over schrijven. Eens kijken hoeveel baarden er los zijn te trekken...

Onderzoeksresultaten naar koopgedrag wasmiddelen

(Bron: B. Sharp – How Brands Grow)

12 Reacties • Categorie: MTXL Bookmark and Share

Reacties

Hans Snel dinsdag, 17 januari 2012, 12:18

Beste Wiemer,

Eindelijk een medestander! Ik heb al enkele malen op LinkedIn platforms prikkelende recensies achtergelaten over het baanbrekende boek van Byron Sharp, maar het lijkt voor de meesten te schokkend om waar te zijn: “hebben wij dan jarenlang verkeerde marketingstrategieën gevolgd? Dan kan toch niet waar zijn”. Daar lijkt het wel op, maar weinigen staan ervoor open. Ik heb het boek inmiddels al zes keer cadeau gegeven als collega marketeers als verplichte kost. Laten we stoppen met aderlaten en wetenschappelijk onderbouwde methodieken gaan toepassen.

Wiemer dinsdag, 17 januari 2012, 12:29

@Hans: goed om te horen dat je zo enthousiast bent. Ik heb op regelmatige basis contact met Byron Sharp (en collega’s). De komende maanden ga ik hard werken aan onderzoek in NL/ EU markt. Het blijft idd verbazingwekkend dat 50 jaar onderzoek - met deze resultaten - zo weinig aanhang kent. Tijd voor verandering dus!

Hans Snel dinsdag, 17 januari 2012, 12:35

Ik ben benieuwd in hoeverre zijn conclusies ook opgaan in de B2B markt. Zijn onderzoek focust op consumentenmerken. Een van de belangrijkste conclusies uit zijn boek is voor mij dat we als consument veel meer niet-rationeel kiezen en beslissen dan we als marketeer veronderstellen. Dat maakt een op ratio ingestelde positioneringsstrategie zinloos. Ik ben ervan overtuigd dat bij zakelijke inkopers de emotie ook een hele belangrijke rol speelt.

Neem jij dit aspect me in je onderzoek? Ik blijf graag op de hoogte.

Wiemer dinsdag, 17 januari 2012, 13:05

@Hans: goed nieuws, want zijn conclusies worden ook in B2B markten aangetoond. Gelukkig is Byron Sharp niet de enige die onderzoek doet en wordt er veel goed werk ook verricht door de 50+ onderzoekers aan het Ehrenberg-Bass Institute. Maar veel werk was al reeds gedaan door Andrew Ehrenberg. De bevindingen die Sharp beschrijft zijn in vele productcategorieën en industrieën aangetoond, maar er kan altijd meer onderzoek gedaan worden. In sommige gevallen is het lastig goede data te verkrijgen, maar ook in die gevallen is onderzoek goed mogelijk. In de onderzoeken die ik zelf wil opzetten zal ik ook aandacht schenken aan B2B markten.

Het lastigste blijft mensen overtuigen van het feit dat ze wellicht op verkeerde gronden hebben gehandeld grin

Hans Snel dinsdag, 17 januari 2012, 13:10

Dank, ben benieuwd naar resultaten.
Ik zal je volgen via twitter

Pablo Jonas dinsdag, 17 januari 2012, 13:11

Schitterend, werkelijk niks blijft overeind tegenwoordig! Marketing en wetenschap zijn wel nooit goede vriendjes geweest dus ik ben benieuwd hoe het verder verloopt! Bedankt voor je artikel.

Maud sliepen dinsdag, 17 januari 2012, 18:26

Wiemer, wanneer verschijnt je volgende column? Kan niet wachten!

Wiemer woensdag, 18 januari 2012, 11:47

Allen: dank voor de positieve reacties, leuk om te lezen en werkt zeker motiverend. @Maud: in principe lever ik elke maand een column in, dus nog even geduld grin

Gerrit Tinholt woensdag, 18 januari 2012, 13:20

In dit verband is het interessant om ook nog eens de werken van Marshall McLuhan te (her)lezen. Global Village en The Medium is the Message waren zijn voornaamste dwergjes.

wiemer woensdag, 18 januari 2012, 15:27

@Gerrit: goede tip!

Stan van den Broek donderdag, 19 januari 2012, 1:04

Fijne column. Heb het boek ook gelezen en het was heerlijk om mijn vermoedens zo onderbouwd te zien. Ben nu al een paar maanden bezig om onze marketeers hiervan te overtuigen, maar het gaat moeizaam. Heilige huisjes zijn stevig.
Al moet ik wel zeggen dat er ook op Byron Sharp kriteik mogelijk is. Zijn focus op aankoop freq. negeert het effect van volume per aankoop bijvoorbeeld.
Maar verder een heerlijk boek en duidelijk beter dan de filosofische theorieen van de loyalisten grin

Wiemer donderdag, 19 januari 2012, 13:36

@Stan: dank voor je reactie. Bedoel je met volume per aankoop bijvoorbeeld het aantal producten per aankoop? Een aantal onderzoeken hebben geen relatie c.q. verschillen aangetoond wbt bijv ‘pack size’. De resultaten zijn hetzelfde of men nu uitgaat van aankoopmoment of aantal producten per aankoop. Ik zal hier nog even extra induiken, omdat het voor het uiteindelijke sales-resultaat wel zou uitmaken natuurlijk (zonder dat er effect is mbt loyaliteit) - echter: er zouden dan wel verschillen in de data zichtbaar moeten zijn wbt marktaandeel (en die ontbreken: marktaandeel is direct afgeleid uit aankoopfrequentie en penetratie). Wordt vervolgd…

Reageren

Smileys

Onthoud mijn persoonlijke informatie

Stuur mij een mail bij een nieuwe reactie

Submit the word you see below:


Pagina 1 van 1