maandag, 10 mei 2010 (8:01)
Innovatie vindt plaats bij kleine bedrijven, niet bij de multinationals, constateert uitvinder en ondernemer Ron Kok (foto) vanmorgen online bij het FD. Grote bedrijven hebben de neiging uitvindingen de nek om te draaien, claimt Kok. Lees hier hoe het beter kan.
Voor Ron Kok (64), een van Nederlands succesvolste uitvinders, is het tijd om te zeggen hoe het ervoor staat in industrieel Nederland: heel erg belabberd. Hij doet zijn uitspraken, waaruit we hierna citeren, in het Financieele Dagblad. 'Den Haag prutst met haar subsidiebeleid voor het mkb, en grote ondernemingen als Shell dwarsbomen kleine bedrijven die met echte innovaties komen. Kok spreekt net nadat OTB, het Eindhovense bedrijf dat hij 16 jaar geleden oprichtte, is verkocht. De grootaandeelhouders, onder wie John de Mol en Leo van Doorne, wilden af van het Eindhovense bedrijf dat machines levert om zonnecellen mee te maken. Koks geesteskind is verkocht aan zijn grootste rivaal: het Duitse Roth & Rau.
'MKB en bureauwereld is motor achter innovatie'
Voor Kok is het een wrang einde van een carrière die 25 jaar geleden echt begon. Toen maakte de man die op zijn veertiende van school afging, naam met een machine die volautomatisch, snel en goedkoop cd's maakt. Die cd's werden daardoor betaalbaar voor het grote publiek. Later herhaalde Kok deze truc met een apparaat dat contactlenzen produceert voor de Amerikaanse gigant Johnson & Johnson. Shell onderkende zijn talent en betrok Kok eind jaren negentig bij de zonnecelfabricage. Kok heeft er een bittere nasmaak aan overgehouden, net als aan sommige contacten met Philips. Buiten het bedrijfsleven viel Koks vernuft op bij organisaties als het World Economic Forum en de Wetenschappelijke Raad voor Regeringsbeleid (WRR). Beide vroegen hem na te denken over innovatie. Zijn conclusie: overheden moeten hun pijlen veel meer richten op het midden- en kleinbedrijf. Daar vindt de vernieuwing plaats en niet bij de multinationals. Die hebben, volgens Kok, juist de neiging om veel uitvindingen de nek om te draaien. 'Dat heb ik zelf een aantal keren verschrikkelijk hard ondervonden.'
FD: Geef eens een voorbeeld?
'Neem het Dutch Polymer Institute. Daar zit de overheid in met DSM, Akzo, Philips en al die andere grote jongens. Daar gaan honderden miljoenen naartoe. Ook wij werden gevraagd mee te doen, door TNO. Zij zeiden: wij hebben opdracht van de minister om het midden- en kleinbedrijf meer te brekken bij "non-competitive research". Nou, wat hebben we gedaan? OTB heeft een machine ontwikkeld waarmee we lichtpanelen konden maken met oled (lichtgevend plastic, red.). We hebben daar, als klein ukkiepukbedrijfje, euro 2 mln in geïnvesteerd. Philips Lighting zou er proeven mee doen. Maar du moment dat die machine op de vloer staat, besluit het Polymer Institute eruit te stappen. Ik heb de machine moeten terugnemen. Maar liefst euro 4 mln heb ik moeten afschrijven!'
FD: Wat bewijst dit precies?
'Ik kan niets bewijzen. Maar ik heb gehoord dat Philips en Océ er mordicus tegen waren dat wij in die business - waarin zij eventueel ook een rol wilden spelen - een positie zouden verwerven. Kijk, het is heel ernstig dat ze in Den Haag allemaal de andere kant opkijken als zoiets gebeurt, en dat bij een bedrijfje met euro 50 tot 60 mln omzet dat zijn nek uitsteek en zo veel geld in r&d stopt.'
FD: U heeft niet geprotesteerd?
'Ik heb mijnheer Aptroot van de VVD een mail gestuurd. Die heb ik de hele zaak uitgelegd. Dat heb ik ook via andere mensen gedaan, maar ik weet niet of ik die namen moet noemen want dat ligt zo gevoelig. Enfin, ze zeiden: forget it, het is vechten tegen de bierkaai.'
FD: Kent u nog meer voorbeelden?
'Shell. In 1996 komt Gosse Boxhoorn (de latere oprichter van Solland Solar, red.) bij me en vraagt: Ron, jij moet me helpen met die zonnecellenfabriek in Helmond. Wij hebben toen die eerste productielijn gebouwd. Uiteindelijk is die in Gelsenkirchen geplaatst, omdat ze veel meer subsidie kregen in Nordrhein-Westfalen. In 2001 hebben we de tweede lijn geleverd. Die hebben we samen met Shell en de TU Eindhoven ontwikkeld. Shell zei: oké, we doen mee, maar op één voorwaarde: we willen vijf jaar exclusiviteit houden. Nu ja, ik dacht: dat is goed, want zij hadden het over twintig lijnen. Dan praat je over euro 400 mln omzet. Dat vond ik prima. Dan kon ik als bedrijf fantastisch groeien, dan hadden we een mooie omzet, konden we de diepte ingaan en nog wat nieuwe dingen uitvinden. Maar na die tweede lijn heeft Shell afscheid genomen van de zonnecelindustrie. Ze hebben de hele rotzooi verkocht. Maar ze hielden wel vast aan die exclusiviteit. Dat was precies in 2002, toen die Duitse zonnecelindustrie enorm begon te "boomen". Om die reden heeft OTB daar toen de boot gemist. Dat neem ik Shell kwalijk.'
FD: Dus alle ellende begint bij die grote bedrijven?
'Nee, Den Haag moet al dat geld niet aan die grote bedrijven geven. Dat verwijt ik Den Haag. Je wilt toch dat mensen zich innovatief kunnen ontplooien? Dan moet je zorgen dat de mensen die aan de basis iets ontwikkelen ook de kans krijgen om de subsidie te benutten. Maar het is voor Den Haag natuurlijk makkelijker om zaken te doen met twintig grote bedrijven dan met een kippenhok van 10.000 kleine, eigenwijze baasjes.' (bron: www.fd.nl)
2 Reacties • Categorie:
Creatie,
Product Development