De mythe van de miskende kunstenaar is gecreëerd door het gekwelde leven van Vincent van Gogh (1853-1890). Daarvoor waren alle grote kunstenaars beroemd, gevierd en beloond bij hun leven (daarna trouwens ook). Van Gogh ontwikkelde zich in tien jaar tijd “van een goedwillende amateur tot een volleerd meester”, zoals koningin Beatrix het formuleerde in de catalogus van de tentoonstelling bij zijn 100ste sterfdag.
Zijn broer Theo had hem nog geadviseerd lithograaf van factuurhoofden en visitekaartjes te worden. Maar Vincent koos voor het kunstenaarschap als vervulling van zijn persoonlijkheid.
Hij was meer geïnteresseerd in het totaal van zijn oeuvre, dan in een afzonderlijk meesterwerk. Dit verklaart zijn fascinatie voor series. Zo heeft hij vele zelfportretten gemaakt. Het ‘Zelfportret als schilder’, in bezit van het Rijksmuseum Vincent van Gogh, is in 1888 gemaakt tijdens zijn Parijse periode. Vlak nadat hij het kille noorden had verlaten en voor zijn periode in het zonnige Arles. Het drukke leven in Parijs eiste zijn tol en hij was niet zo productief. Hij verzwakte geestelijk en lichamelijk, hetgeen in het portret te zien is. Hij schrijft aan zijn zuster over zijn somber sentiment, de ontredderde blik en de rimpels op zijn voorhoofd. Maar ondanks de trieste uitdrukking vindt hij zelf dat het de hoogste kunst is en niet beschouwd moet worden als een foto. Desalniettemin heeft Jo van Gogh-Bonger verklaard dat van alle zelfportretten, deze voor de schildersezel Van Gogh het beste weer geeft. Aan Gauguin schreef Van Gogh: “toen ik Parijs verliet, was ik zwaar gebroken, behoorlijk ziek en bijna aan de drank”.
Hoe ironisch: vandaag de dag prijkt het getroebleerde portret, verdraaid, veranderd en versimpeld, op een fles Van Gogh citroen wodka. Het is één uiting van een serie. Vele quasi Van Gogh’s sieren de verschillende flessen. Van Gogh wodka is populair in de Verenigde Staten en is gepositioneerd als een super premium wodka. Dat segment wordt gekenmerkt door flessen waar veel aandacht aan het design wordt besteed. De wodka is in 2000 geïntroduceerd na het succes van een Van Gogh gin. Achter het succes zit een Nederlander, directeur eigenaar van een importbedrijf. De wodka zelf wordt bij het familie bedrijf Dirkzwager distilleerderij en in het historische Schiedam geproduceerd. De Amerikanen vinden het allemaal prachtig.
Edwin Visser
ir. Edwin Visser (Twitter: @sogooddesign) is medeoprichter en directeur van designbureau SOGOOD. Hij adviseert bedrijven op het gebied van merkbeleid, ontwikkeling van merkidentiteiten en design. Verpakkingsdesign is zijn specialisme. Hedendaagse kunst is zijn passie.
In 13 stappen een social media-strategie [infographic]
Internet in het onderwijs over sociale media. Een praktisch voorbeeld.
Engagement: waar hebben we het eigenlijk over?
Gemeente Den Haag betaalt journalist Muziekprijs Buma uitgereikt Uitgeverij failliet na claim Van den Ende Telecombedrijf verliest van Volkskrant ‘Rustig aan met ontslagversoepeling’ Goede start NOS-app Bond: duidelijker kader na VRT-ingreep
