[column] Tegenpolen

[column] Tegenpolen
  • Algemeen
  • 2 feb 2021 @ 08:00
  • 12125 x gelezen
  • Link
  • Redactie MarketingTribune
    Redactie MarketingTribune

    Redactie
    MarketingTribune
  • MaatschappijMarketing

We leven in een tijd van polarisatie. Nog nooit eerder leken we zo lijnrecht tegenover elkaar te staan als nu. Wat kan communicatie hierin betekenen?

Feiten versus alternatieve feiten. Vaccin en anti-vaxxers. Klimaatactivisten en -ontkenners. Instituten zoals media, wetenschap en overheid staan tegenover een grote groep burgers die niet langer geloven in wat deze instanties zeggen, hun eigen waarheid creëren en een weg kiezen die soms volledig ingaat tegen de maatschappelijke orde. Laat ik duidelijk zijn over mijn positie. De waarheid laat zich lastig kennen, maar de ene interpretatie is duidelijk beter dan de ander. Zoals Oorlog en Vrede een beter boek is dan een Bouquetreeks-roman. Feiten bestaan en alternatieve feiten niet. Ik geloof niet in complotten en wereldwijde samenzweringen.

Argumenten halen niets uit tegen emotie

Zes inzichten
Ik ben van mening dat de polarisatie in onze samenleving een slechte ontwikkeling is. Het brengt veel negatieve energie en irritatie over en weer. De bestorming van het Capitool in Washington laat zien waartoe dat kan leiden. Er is veel geschreven over social media die door het creëren van bubbels hier aan bijgedragen, maar wat kunnen we doen om de verhoudingen te verbeteren? De volgende zes inzichten kunnen ons helpen.
Argumenten halen niets uit tegen emotie. Iemand die een sceptische houding heeft vanuit emotie, zal zich nooit door rationele argumenten en logica laten overtuigen. We hebben de neiging data die tegen onze overtuiging ingaat te negeren. De andere zijde van de confirmation bias. Je kunt het beste logische argument ter wereld hebben en deze goed presenteren, om mensen te vinden die zich alleen maar verder ingraven.
Verdiep je in waarom de ander zo denkt. De echte sleutel is de persoon te leren kennen die je probeert te beïnvloeden. Matthew Hornsey (University of Queensland, 2020) beschrijft in Why Facts Are Not Enough: Understanding and Managing the Motivated Rejection of Science (2020) zes psychologische wortels van waaruit wetenschapsceptische attitudes groeien:
1 Ideologieën, systemen van idealen, meestal gerelateerd aan theorieën over economie en politiek: Als argumenten betekenen dat je afstand moet doen van een ideologie worden ze vaak verworpen.
2 Gevestigde belangen: Het moment dat acceptatie van argumenten materiële kosten impliceert. Koffiedrinkers kunnen feiten waarom cafeïne ongezond is afdoen, omdat ze koffie niet willen opgeven.
3 Geloven in een samenzwering: Zij die dat doen zullen openstaan voor elk niet-officieel verslag van de werkelijkheid en iedere officiële lezing afdoen als onderdeel van het complot.
4 Angsten en fobieën: Mensen die ergens bang voor zijn bedenken argumenten in een poging om dat gevoel achteraf te rationaliseren. Iemand die angstig is voor medicijnen, zal geloven in de kwade opzet van ‘big pharma’.
5 Persoonlijke identiteit: Soms willen mensen iets communiceren in lijn met hun personal brand. Voor wie zichzelf ziet als iemand die zich niet laat zeggen wat te denken of te doen, is het ageren tegen onderzoek een relatief eenvoudige manier om die identiteit te bevestigen.
6 Behoeften aan sociale identiteit: Mensen voelen zich zodanig verbonden met een groep, dat ze feiten verwerpen als die het onderdeel van die groep zijn in gevaar brengen. Vraag je af waarom iemand polariseert en probeer daarop in te spelen.

Waar is verbinding mogelijk?
Zoek naar overeenkomsten. Kijk vervolgens waar je het wel over eens kan zijn. Waar is verbinding mogelijk? Er is altijd wel iets, waar een gemeenschappelijk basis gevonden kan worden. Zoals Diederik Gommers een goed gesprek kon hebben met Famke Louise door het eens te worden dat het coronavirus een enorme impact heeft op de jeugd. En vanuit dat begrip kon hij via Famke een moeilijke toegankelijke groep bereiken.
Focus op hoe, niet wat. Laat mensen op onderzoek uitgaan naar hoe informatie tot stand is gekomen, wie het heeft geplaatst, welk belang die daarbij heeft en welke andere kanalen, andersoortige bronnen, er zijn die het bevestigen. Hoe zijn tegenstrijdige feiten en onderzoeken tot stand gekomen en wat zegt jou dat?
Richt je op hen die nog twijfelen. Zoals Dream Hampton mooi heeft gezegd: ‘Never waste your time trying to explain who you are to people who are committed to misunderstanding you’. Probeer vooral mensen te bereiken die nog twijfelen, die openstaan voor andere geluiden. De grotere groep die zich niet gehoord voelt, ongemakkelijk en onzeker is. Probeer ze niet te overtuigen maar te beïnvloeden om hun mening zorgvuldig tot stand te laten komen. Hopelijk kunnen we zo de polarisatie verminderen.

Dit artikel is geschreven door Daan de Raaf, zelfstandig strateeg, en verscheen eerder in MarketingTribune 02, 2021.

Redactie MarketingTribune

Nieuwsbrief

  • Mis niets! Schrijf je nu in voor de gratis nieuwsbrief.
  • Inschrijven

Word abonnee en ontvang:

  • ✔ 20 keer per jaar MarketingTribune Magazine
  • ✔ Korting tot wel €100,- op events

MarketingTribune Events

Whitepapers


  • MarketingTribune.nl: presenteert en duidt het brede palet aan ontwikkelingen in het vakgebied marketing.
  • MarketingTribune: meer over marketing en merken