[column] Denemarken wereldkampioen!

In 1930 organiseerde Uruguay het eerste toernooi om het wereldkampioenschap voetbal. Uruguay is een klein land in Zuid-Amerika, maar toen een groot voetballand in de wereld. Per slot van rekening had het Uruguayaans voetbalelftal tot twee keer toe goud gewonnen op de Olympische Spelen. In 1924 én 1928. Kortom, het kleine Uruguay was het beste voetballand ter wereld en het was om die reden de terechte gastheer van wat zou uitgroeien tot het grootste sportevenement ter wereld. Dat Uruguay naast Olympisch kampioen ook nog eens wereldkampioen werd, bleek op 30 juli 1930 toen Uruguay in de finale het grote buurland Argentinië met 4 -2 had verslagen.

Italië
Opmerkelijke genoeg was de eigenlijke reden om het toernooi in Uruguay te organiseren politiek van aard. De grondwet van dat land bestond in 1930 namelijk 100 jaar en om dát te vieren, werd het WK voetbal in Uruguay georganiseerd. Én dus met succes. Niet alleen sportief, maar het voor velen toen nog onbekende Uruguay had zich met de voetbalsport op de wereldkaart gezet. Wie dat feilloos in de gaten had, was Benito Mussolini, de ‘Duce’ van Italië, het land dat in 1934 het WK mocht organiseren. Mussolini was in de jaren twintig een van de eerste politieke leiders, die het nut inzag van sport als propagandamiddel, met name de sport, die in datzelfde decennium de volksport van Europa was geworden: voetbal. Hij zag in, dat hij met sport het volk kon verenigen en zijn fascistische ideeën kon verspreiden. Sport werd meer dan alleen een spel en veranderde van een amusementsvorm in een politiek wapen.

Argentinië
Voor zover het WK voetbal ooit onschuldig was, verloor het die in 1934 vollédig. Ja, er zijn toernooien geweest, die zich op een min of meer onbesproken podium afspeelden, zoals in 1954 en 1958 met WK-eindrondes in Zwitserland en Zweden. ‘Brave’ landen in vergelijking tot de organiserende landen, die in de latere jaren nog zouden volgen, zoals Argentinië, Rusland en Qatar. Vooral het toernooi in Argentinië in 1978 is een inktzwarte bladzijde in de sportgeschiedenis. Middenin de ‘Vuile Oorlog’, werd een WK afgewerkt met een finale tussen Nederland en Argentinië in het Estadio Monumental in Buenos Aires. Op loopafstand van de beruchte martelgevangenis, de Escuela de Mecánica de la Armada (ESMA).

Amerika
Naast de bal op paal van Rensenbrink in de 90ste minuut van de finale, herinneren velen zich nog de campagne ‘Bloed aan de paal’ van de cabaretiers Bram Vermeulen en Freek de Jonge, toen nog als het duo ‘Neerlands Hoop in Bange Dagen’, waarin ze het Nederlands elftal opriepen niet naar Argentinië af te reizen. Tevergeefs. Oranje ging. Zoals het vier jaar geleden ook naar, het qua mensenrechtenschendingen zeer discutabele, Qatar ging. De oproep nu van journalist Teun van der Keuken om een petitie ter ondersteuning van een WK-boycot te ondertekenen, is vechten tegen de bierkaai. Mooi voor de bühne, maar zinloos. Oranje gaat naar Amerika, waar Mexico en Canada – naast de VS – overigens ook gastlanden zijn! De sportieve, commerciële en financiële belangen zijn véél te groot. Volgens internationale rapporten is het prijzengeld inmiddels opgelopen tot zo’n 650 miljoen euro. Hoger dan ooit!

Wil je toch een gebaar wilt maken?

Ruil dan van de zomer je oranje sjaal in voor een rood-witte. Denemarken wereldkampioen! Moet ‘Danish Dynamite’ zich nog wel even kwalificeren…

Charles Borremans

foto: eerdere wedstrijd Denemarken - Portugal
(credits: Wikicommons)

Voetnoot: hieronder beelden van de opening van het WK in Argentinië en de ‘Bloed aan de paal’-actie van Bram Vermeulen en Freek de Jonge
(CB)