[column] ... want hier krijg ik het benauwd

Een onbeperkt lidmaatschap van ‘Team Nieuwsgierig’ brengt met zich mee dat je je continu dingen afvraagt. Een van de zaken die me al tijden bezighoudt, is of film- en seriemakers gesponsord worden door de tabaksindustrie, omdat in rolprenten nog altijd veelvuldig gerookt wordt - in 2022 in acht van de tien Oscarnominaties - vaak sfeerverhogend en verheerlijkend, maar nooit echt functioneel of noodzakelijk, laat staan kritisch. Formeel bestaan dergelijke geldstromen niet, maar volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) floreert de tabakslobby en gaat deze behoorlijk ver om een prominente positie te behouden. Wat gebeurt er achter de schermen?

België
In een eventueel volgend leven wil ik onderzoeksjournalist worden om achter dit soort zaken aan te gaan, maar voor nu beperk ik me tot - heel andere - vragen die wél binnen mijn mogelijkheden liggen om te beantwoorden. Zoals - niet gerelateerd aan het voorgaande, wel interessant - in welke mate Belgen en Nederlanders op elkaar lijken? Zijn we beter af als we de twee landen samenvoegen? Zo gezegd, zo gedaan: aan de hand van een vragenlijst heeft Panel Inzicht in opdracht van DPG Media het gedrag en de opvattingen van een representatieve groep van 500 Vlamingen en 500 Nederlanders in kaart gebracht.

Op café gaan
Of het nu gaat om persoonlijke eigenschappen, interesses, activiteiten of mediagedrag, de overeenkomsten tussen Belgen en Nederlanders zijn groot. Verschillen zijn er ook, en hoewel niet schokkend, zijn die interessanter om te vermelden. Vlamingen voelen relatief veel druk om te presteren en maken zich ook meer zorgen over hun financiële situatie. Ze prefereren vaker de laagste prijs boven betalen voor de beste kwaliteit - toch verrassend - en hebben een meer uitgesproken muzieksmaak en zeggen ook vaker graag te dansen. Verder bestempelen Vlamingen veelvuldiger 'op café gaan' als onmisbaar - duh - en kiezen in grotere mate voor melkvervangers zoals haver-, soja- of amandelmelk; trek je conclusie over de ‘havermelk-elite’ die in onze omgeving de macht overgenomen zou hebben.

Sportief, stoer en arrogant
Nederlanders lopen juist wat voor als het gaat om het omarmen van smart home-applicaties en het thuisbezorgen van boodschappen, en relatief veel landgenoten zien zichzelf als aantrekkelijk, sportief en stoer, maar ook individualistisch, eigenwijs en arrogant. Tja…
Hoewel de onderlinge verschillen subtiel zijn, bestaan er over en weer veel vooroordelen, met name voor wat betreft Nederlanders niet allemaal even positief, zoals gierig, luidruchtig, etcetera, en is er weinig enthousiasme om Vlaanderen en Nederland samen te voegen tot één land. In beide landen ziet ruim een kwart dat zitten, de meerderheid is tegen. Zowel daar als hier zegt 77 procent zich thuis te voelen in de eigen woonplaats. De verbondenheid met de eigen regio - en met de eigen cultuur - lijkt dus iets om te koesteren. Dat Nederlanders de grens over moeten voor restaurants en bier van een hoger niveau en Belgen deze kant opkomen voor betere wegen en meer openheid - respondenten zien het op die manier - is prima toch?

Relatie met kijkgedrag?
Dat mensen niet rationeel zijn en zich laten beïnvloeden door hun omgeving maakt het zo interessant - en relevant - om hen te bestuderen. België telt overigens iets meer rokers dan Nederland volgens het WHO global report on trends in prevalence of tobacco use 2000–2030. Zou er een relatie zijn met het kijkgedrag daar?

Deze bijdrage is van de hand van Dennis Hoogervorst (Research & Insights bij DPG Media) en verscheen eerder in MarketingTribune 14, 2024. De illustratie is van Bing Create.