CBS: Consumenten schatten inflatie hoger in

Hoewel de inflatie inmiddels is teruggelopen, schatten consumenten de prijsstijgingen gemiddeld nog altijd op ongeveer 8 procent, ruim boven de daadwerkelijk gemeten inflatie.

Het CBS onderzocht hoe Nederlanders de prijsontwikkeling ervaren en welke verwachtingen zij hebben over de inflatie. Daaruit blijkt dat consumenten de inflatie al jarenlang overschatten, maar dat het verschil tussen perceptie en werkelijkheid sinds de energiecrisis van 2022 aanzienlijk groter is geworden. De officiële inflatie is inmiddels grotendeels teruggekeerd naar een gematigder niveau, terwijl de ervaren inflatie hoog blijft.

'Prijsstijgingen blijven sterker hangen dan prijsdalingen', stelt het CBS. Bovendien vormen producten die consumenten vaak kopen, zoals levensmiddelen en brandstof, in sterke mate hun oordeel over de algemene prijsontwikkeling. Daardoor kan de ervaren inflatie aanzienlijk afwijken van de inflatie zoals die wordt berekend op basis van een breed pakket aan goederen en diensten. Een andere verklaring is dat consumenten vooral kijken naar het totale prijsniveau. Ook als de inflatie afneemt, blijven producten duurder worden, zij het minder snel dan voorheen. Dat zorgt ervoor dat veel mensen het gevoel houden dat alles fors in prijs blijft stijgen.

Stijging van de prijzen
Het onderzoek laat daarnaast zien dat de inflatieverwachtingen de afgelopen maanden weer zijn opgelopen. In april 2026 verwachtte meer dan de helft van de ondervraagden dat de inflatie verder zou toenemen. Bij de meest recente meting in juni was dat aandeel weliswaar afgenomen, maar nog altijd verwacht bijna een derde van de consumenten een verdere stijging van de prijzen. Volgens het CBS spelen internationale spanningen, waaronder de onrust in het Midden-Oosten, waarschijnlijk een rol bij die verwachtingen. Niet helemaal onterecht.

(bron: CBS, 15/7/'26)

Voor marketeers, merken en retailers onderstrepen de uitkomsten dat consumentengedrag niet uitsluitend wordt bepaald door economische indicatoren, maar ook door perceptie. Wie denkt dat het dagelijks leven snel duurder wordt, zal eerder kritisch naar uitgaven kijken, prijsvergelijkingen maken of wachten op aanbiedingen. De inflatiebeleving kan daardoor een grotere invloed hebben op koopgedrag dan de feitelijke inflatie.

Iets langere termijn
De officiële inflatie, gemeten met de consumentenprijsindex (CPI), kwam in juni 2026 uit op 2,9 procent, aldus het CBS. Dat is aanzienlijk lager dan de prijsstijging die consumenten gemiddeld zeggen te ervaren. Uit recente cijfers van ABN Amro en Rabo blijkt overigens dat in de eerste helft van 2027 de voedselinflatie naar verwachting een piek beleeft, als gevolg van de aanhoudende spanningen in de Straat van Hormuz. De golfoorlog krijgt de komende maanden meer effect op de energie- en uiteindelijk de voedselprijzen - ook in Nederland. Hierover en de kansen voor private labels lees je in MarketingTribune print (editie 07/'26) onlangs verschenen: regel [hier] jou eigen exemplaar en mis niks meer.

foto: Markus Winkler | Unsplash