Adverteerders kiezen verkeerde reclame-aanpak: kostenpost van 544 miljoen per jaar

Adverteerders kiezen verkeerde reclame-aanpak: kostenpost van 544 miljoen per jaar
  • Algemeen
  • 20 nov 2026 @ 08:25
  • Link
  • Redactie MarketingTribune
    Redactie MarketingTribune


  • Geen tag

Bijna een vijfde van het Nederlandse merkbudget gaat naar reclame die inzet op een rationele, informatieve aanpak, terwijl die voor merkbouw slecht werkt. Naar schatting levert dit in Nederland een verliespost op van 544 miljoen euro per jaar. Dit blijkt uit nieuwe analyses van onderzoeksbureau Validators. De onderzoeksbevindingen tonen ook dat meer effectiviteit mogelijk is binnen bestaande budgetten. Validators-CEO Martin Leeflang en strateeg Rob Revet van merkadviesbureau Mark Stronger lichten dit toe.

Effectieve merkbouw vraagt drie dingen: voldoende investering in het merk, een goede balans tussen merkbouw en merkactivatie en communicatie die bijdraagt aan merkontwikkeling. Bij veel adverteerders is dat niet op orde, liet eerder onderzoek van Validators al zien. Leeflang: ‘Effectiviteitsexperts Les Binet en Peter Field adviseren om gemiddeld 60% van het budget in merkbouw te investeren en 40% in merkactivatie. Die verhouding verschilt per categorie, maar in Nederland ligt ze gemiddeld precies andersom: 40% gaat naar merk en 60% naar activatie. Dat was een nieuw inzicht, omdat deze analyses nog niet eerder waren gemaakt voor de Nederlandse markt, maar het wordt nog interessanter als je ook kijkt naar de inhoud van de uitingen.’

AI codeerde en analyseerde ruim 200.000 reclame-uitingen

Om dit te onderzoeken werd een Share of Content™-analyse gedaan op ruim 200.000 Nederlandse reclame-uitingen in 15 categorieën, verschenen in 2025 en 2026 via tv, online video, radio, print, out-of-home en social. De uitkomsten zijn gewogen naar mediabestedingen. Met deze analyse kan niet alleen worden vastgesteld of een uiting een merk-, performance- of recruitmentdoelstelling heeft, maar ook of een uiting een informatieve insteek heeft of meer inspeelt op gevoelens. ‘Dit onderscheid tussen een informatieve reclame-aanpak en een emotionele benadering is belangrijk,’ stelt Revet. ‘Bij merkbouw streven we geheugeneffecten na en dat werkt vooral via communicatie die inspeelt op gevoelens. Voor het verwerken van informatieve reclame moeten we mentaal meer moeite doen. Meestal hebben kopers daarvoor weinig motivatie, behalve als zij een aankoop overwegen of actief zoeken. Daarom werkt rationele communicatie goed voor promotie, maar niet voor merkbouw.’

Leeflang: ‘Binet en Field berekenen de verhouding tussen merkbouw en performance met de verdeling van mediabudget over mediumtypen. Dat volgt uit de dataset waarover zij beschikken, maar dat is wel wat grofmazig. Televisie en online video bijvoorbeeld zijn als mediumtype bijzonder effectief voor merkbouw, maar niet als je die verkeerd inzet. Ook moet je rekening houden met combinaties van merkbouw en activatie, bijvoorbeeld wanneer na een merkcommercial een tag-on volgt met een tijdelijke promotie. Daarom moet je eigenlijk de individuele uitingen in je analyse meenemen. Met inzet van AI-modellen kunnen we dat nu goed doen.’

Inspelen op gevoelens effectiever voor merkbouw

Door commercials met AI te analyseren en te coderen op een groot aantal inhoudelijke variabelen ontstaat een scherper beeld van het merkbouwende potentieel van campagnes. Revet: ‘Uit onderzoek weten we dat emotionele communicatie beter werkt bij merkbouw en we weten ook welke reclame-elementen daar wel en welke niet goed aan bijdragen. Je kunt er bijvoorbeeld beter voor kiezen om je boodschap te verbeelden in een scène met mensen dan om deze te verwoorden en te laten uitspreken door een voice-over. Ook snelle beeldwisselingen, sterk ritmische muziek en het tonen van teksten kosten meer moeite om te verwerken en zijn daarom minder effectief.’

Uit de nieuwe analyse van Validators blijkt dat 19% van het merkbudget naar uitingen gaat die vooral gebruikmaken van deze minder effectieve reclame-elementen. Leeflang: ‘Ons model kwalificeert die uitingen dan als functioneel of informatief. Dat kan werken bij een performancedoelstelling, waarbij kopers net iets meer openstaan voor merkinformatie, maar niet bij een merkdoelstelling. Terwijl dit wel het doel was van de adverteerder. Ook dat codeert ons AI-model namelijk.’ Van het merkbudget gaat dus 81% naar emotionele communicatie. Afgezet tegen het totale Nederlandse mediabudget betekent dat: slechts een derde (circa 32%) bouwt echt aan het merk.


Bron: Validators, Share of Content™ (2025–2026)

Meer effect voor hetzelfde geld vaak mogelijk

De resultaten laten zien dat Nederlandse adverteerders niet alleen te weinig investeren in merken, maar ook dat een flink deel van het merkbudget verkeerd wordt besteed. Volgens Revet is daar wel een verklaring voor. ‘Veel marketeers en bureaus hebben vooral ervaring met digitale kanalen en performance. Daardoor lijken merken verleerd te zijn hoe je effectieve merkreclame maakt en welke media je daarvoor inzet. Ook Field waarschuwde hiervoor in zijn keynote op NIMA Marketing Day.’

Merken laten hiermee niet alleen commerciële kansen liggen. Er gaat ook gewoon een flink bedrag mee verloren. Revet: ‘Dat is een rekensom waar je niet vrolijk van wordt. We besteden in Nederland jaarlijks ongeveer 6,8 miljard aan reclame (Jaarrapport Netto Mediabestedingen 2025 van Nielsen). Hiervan gaat 40% naar merkbouw. Als je daarvan afgerond een vijfde min of meer kunt afschrijven, kom je al snel op een verliespost van 544 miljoen euro per jaar.’

Volgens Revet moet die som adverteerders aan het denken zetten. ‘Het is een grove rekensom, maar de richting is helder. Kijk niet alleen naar hoeveel je in je merk investeert, maar naar wat je uitingen daadwerkelijk doen. Als adverteerders klagen over de kosten van merkontwikkeling: er is vaak nog zoveel te winnen binnen bestaande budgetten. Wie zijn eigen merkuitingen langs deze lat legt, ziet snel waar het budget lekt.’

Meer weten? Validators en Mark Stronger gingen dieper in op deze cijfers in het webinar De 60/40-regel in Nederland, dat nu on demand terug te kijken is.


Nieuwsbrief

  • Mis niets! Schrijf je nu in voor de gratis nieuwsbrief.
  • Inschrijven

Word abonnee en ontvang:

  • ✔ Elke maand MarketingTribune thuis op de mat
  • ✔ Maar liefst €100,- korting op alle MarketingTribune events

MarketingTribune | Vacatures

Dé plek voor een nieuwe stap in je carrière! Ontvang nieuwe relevante vacatures direct in je inbox:

 

Job Alert

MarketingTribune Events


  • MarketingTribune.nl: presenteert en duidt het brede palet aan ontwikkelingen in het vakgebied marketing.
  • MarketingTribune: meer over marketing en merken