Oatly ziet vier trends die cafemenu veranderen

De flat white krijgt gezelschap van ube, botanische frisdranken en gefermenteerde dranken. Ook koffiegelei en schuimlagen kunnen een plek veroveren op de menukaart. Dat blijkt uit het tweede Future of Taste-rapport van Oatly, dat vier trends signaleert die de komende maanden invloed kunnen hebben op het aanbod van cafés.

Voor het rapport zijn meer dan 200 interviews gehouden met barista's, café-eigenaren, mixologen en andere drankdeskundigen uit 21 landen. Onderzoeksbureau CultureLab vulde deze gesprekken aan met kwantitatieve trendgegevens. Oatly ziet een verschuiving naar meer variatie, waarbij niet alleen smaak, maar ook textuur, functionaliteit en de sociale functie van cafés een rol spelen.

1. Meer dan koffie en thee

Het traditionele cafémenu staat onder druk. Maar liefst 82% van de ondervraagde barista's en café-eigenaren noemde dranken buiten de categorieën koffie en thee. Ube, een paarse yamwortel die onder meer wordt gebruikt in kleurrijke drankjes, kwam in de interviews twee keer zo vaak ter sprake als de flat white of cappuccino. Ook hojicha, kokos, hibiscus, botanische frisdranken, refreshers en gefermenteerde dranken winnen volgens het onderzoek aan aandacht.

Koffie verdwijnt daarmee niet van de kaart, maar krijgt mogelijk een andere rol. Romy Pho van Dagger Coffee in Utrecht ziet ruimte voor nieuwe combinaties. 'Ik heb het gevoel dat we misschien op weg zijn naar een situatie waarin koffie meer een ingrediënt is dan de hoofdsmaak in een drankje. Ik denk dus dat we de komende jaren veel meer eigen creaties zullen zien, zelfs in cafés die zich echt richten op koffie als puur product.'

2. Textuur als smaakmaker

Niet alleen de ingrediënten bepalen de aantrekkingskracht van een drankje. Ook het mondgevoel en de presentatie wegen mee bij de keuze. Volgens 72% van de geraadpleegde drankdeskundigen wordt textuur minstens zo belangrijk als smaak. Gelei, luchtig schuim, bruis, fruitstukjes, kauwbare toppings en verschillende lagen geven dranken een andere beleving. Daarnaast vindt 37% het uiterlijk een essentieel onderdeel van de aantrekkingskracht.

De belangstelling voor koffiegelei illustreert die ontwikkeling. Het aantal Google-zoekopdrachten naar deze combinatie is wereldwijd in een jaar tijd met 90% gestegen. Foodtrendwatcher Gijsbregt Brouwer ziet dat het begrip textuur bovendien breder wordt opgevat. 'Het belang van textuur, of zelfs structuur, mondgevoel, temperatuur en de sensaties die in je mond ontstaan, zoals een tintelend of peperachtig gevoel, is op dit moment in snel tempo aan het veranderen. Het gaat niet langer alleen om de consistentie of de dikte; het omvat veel meer. Denk bijvoorbeeld ook aan knapperigheid en gelaagdheid.'

3. Van wellness naar fermentatie

Kruiden, botanische ingrediënten en fermentatie vinden steeds vaker hun weg naar dranken buiten de traditionele theecategorie. Cafés laten zich daarbij inspireren door wellness, natuurlijke ingrediënten en culinaire tradities uit verschillende landen. Gember, hibiscus en lavendel behoren tot de smaakmakers die in het rapport worden genoemd.

Voor 40% van de drankprofessionals zijn kruiden en plantaardige ingrediënten bepalend voor de toekomst van smaak. Fermentatie kwam spontaan ter sprake bij 56% van de experts. Naast kombucha worden ook dranken als tepache, kvas en de Turkse şalgam genoemd als inspiratiebronnen voor nieuwe creaties.

Diniz Janssen van The Coffee District in Amsterdam verwacht dat deze bereidingswijze een grotere rol gaat spelen. 'Ik denk dat fermentatie steeds populairder wordt, en ik denk dat het ook zijn intrede zal doen in de drankenwereld.'

4. Het café als ontmoetingsplek

De vierde trend gaat niet over wat er in het glas zit, maar over de omgeving waarin het wordt gedronken. Nu digitale technologie en thuiswerken een steeds grotere rol spelen, kunnen cafés zich nadrukkelijker profileren als plekken voor persoonlijk contact en gemeenschapsvorming. 51% van de drankdeskundigen verwacht dat verbondenheid en het gevoel ergens bij te horen belangrijker worden voor de toekomst van cafés.

Dat biedt mogelijkheden voor concepten rond gedeelde interesses, zoals gespecialiseerde koffiegemeenschappen, matcha-bijeenkomsten of locaties waar muziek centraal staat. De drank blijft onderdeel van de ervaring, maar de ontmoeting kan een minstens zo belangrijke reden worden om binnen te stappen.

Foodtrendwatcher Denise Kortlever uit Amsterdam ziet daarin een tegenbeweging. 'We zien veel trends op het gebied van AI-technologie; de tegenhanger daarvan is de offline-trend, menselijk contact, niet alleen even snel iets halen, een kopje koffie uit een automaat drinken, maar een ritueel, interactie met een mens.'

Voorspellingen voor 2026
Met het nieuwe rapport bouwt Oatly voort op de editie van 2025. Daarin signaleerde het merk onder meer de opkomst van cafeïnevrije dranken, de groei van vezelrijke dranken en het aanhoudende succes van matcha. Volgens Rowena Roos, hoofd Fade bij Oatly, verwachten consumenten meer variatie en beleving. 'Mensen verwachten veel meer van hun drankjes. Ze willen meer spanning, meer textuur en meer functionaliteit.' Ze ziet daarbij een rol voor haverdrank als basis voor nieuwe recepten en creatieve toepassingen door barista's.

Het volledige Future of Taste-rapport en het nieuwe lookbook van Oatly zijn online beschikbaar. De onderzoeksgegevens zijn afkomstig uit CultureLab Navigate Data 2026. In totaal werden 285 barista's geïnterviewd in 21 landen.

Beeld: Oatly Look Book 2026