De impact van laaggeletterdheid: waarom dit probleem ons allemaal aangaat

Wat gebeurt er als je niet goed kunt lezen?

Als je moeite hebt met lezen en schrijven, kun je veel problemen krijgen. Denk aan brieven van de overheid die je niet begrijpt, afspraken die je niet kunt maken of rekeningen die je niet kunt betalen. Dit kan stress geven en ervoor zorgen dat mensen zich buitengesloten voelen.

Ook op het werk kan het lastig zijn. Veel werkgevers weten niet dat een deel van hun werknemers moeite heeft met taal, rekenen en digitale vaardigheden. Dit kan leiden tot bedrijfsongelukken en tot hoger ziekteverzuim. Bovendien maakt digitalisering het soms nog moeilijker.

“Denk bijvoorbeeld aan de NS-app,” zegt Propitius. “Om een treinreis te plannen, moet je goed kunnen lezen, rekenen en kiezen uit verschillende opties. Dat kan voor veel mensen een groot probleem zijn.”

Wat kunnen bedrijven en organisaties doen?

Om laaggeletterdheid te verminderen, moeten bedrijven, gemeenten en andere organisaties samenwerken. Stichting Lezen en Schrijven helpt hierbij en heeft verschillende initiatieven opgezet:

• Week van lezen en schrijven: Elk jaar wordt van 8 tot en met 15 september extra aandacht gevraagd voor laaggeletterdheid.
• Samenwerken met werkgevers: Bedrijven worden geholpen om hun medewerkers te ondersteunen met taaltrainingen.
• Eenvoudigere communicatie: Overheden en bedrijven leren hoe ze brieven en websites duidelijker kunnen maken.

Een goed voorbeeld is de NOS, die nu elke werkdag op NPO 1 het ‘NOS Journaal in Makkelijke Taal’ heeft. Dit helpt mensen die moeite hebben met het gewone nieuws.

“We hebben met ervaringsdeskundigen geholpen om dit journaal te maken,” zegt Propitius. “Zij weten precies wat wel en niet begrijpelijk is. Dat maakt dit soort initiatieven zo waardevol.”

De schaamte moet weg

Veel mensen schamen zich als ze niet goed kunnen lezen en schrijven. Ze verbergen het en bedenken slimme manieren om het niet te laten merken. Ze laten bijvoorbeeld brieven voorlezen door een familielid of vermijden situaties waarin ze iets moeten schrijven.

“We noemen dit een blinde vlek,” zegt Propitius. “Mensen denken dat iedereen kan lezen en schrijven, maar dat is niet zo.”

Om schaamte te doorbreken, werkt Stichting Lezen en Schrijven met mensen die zelf laaggeletterd zijn geweest en nu anderen helpen. Zij laten zien dat je altijd kunt leren en dat er geen reden is om je ervoor te schamen.

Een gezamenlijke verantwoordelijkheid

Laaggeletterdheid is een probleem dat ons allemaal raakt. Bedrijven, overheden en scholen kunnen helpen door hun teksten eenvoudiger te maken, trainingen te geven en het onderwerp bespreekbaar te maken.

“Het zou normaal moeten zijn om op je werk een cursus taalvaardigheid te volgen, net zoals een BHV-cursus,” zegt Propitius. “Hoe meer we dit gewoon maken, hoe sneller we de schaamte doorbreken.”

Wil je als bedrijf of individu helpen? Werk samen met organisaties zoals Stichting Lezen en Schrijven, kijk kritisch naar je communicatie of doneer. Want in een wereld waarin taal steeds belangrijker wordt, moet iedereen kunnen meedoen.

Marketingfacts en MarketingTribune zijn trotse mediapartner van deze serie. Abonneer je hier op Spotify, Apple Podcast of kijk op YouTube.

Dit artikel verschijnt op initiatief van ZIGT
Tekst en foto: ZIGT