[column] Dry January

‘… behalve de koekoek en de griet, die leggen in de meimaand niet’. Dat is het zinnetje, dat nog voor de volledigheid aan de meimaandweerspreuk toegevoegd moet worden. Hierbij kan nog gesteggeld worden over of de koekoek niet een kwartel moet zijn en de griet een spriet. Die griet kennen wij tegenwoordig als grutto. Sinds 2015 onze – officieuze – ‘nationale vogel’. Of ‘grutto’ en ‘grutter’ nou iets met elkaar te maken hebben, weet ik niet. Hoewel enig onderzoekswerk leert, dat juist in de Zaanstreek grutten ‘wroeten in de modder’ betekent. Iets wat dé weidevogel van Nederland doet om aan voedsel te komen. Dat de grootste grutter van Nederland, kruidenier Albert Heijn, ook z’n wortels in de Zaanstreek heeft, berust op toeval. Desondanks: opmerkelijk!

Grutter
Grootgrutter Albert Heijn kent tegenwoordig vele concurrenten, die inmiddels allemaal – inclusief AH zelf – januari hebben omarmd als dé maand met een focus op de knip van de consument. Na de feestmaand december is in januari schraalhans keukenmeester in onze portemonnee. Sint en de kerstman hebben ons toch nét even te veel centjes gekost en de dertiende maand – voor zover uitgekeerd – is inmiddels besteed aan een nét even te duur weekje wintersport of aan nog te betalen achterstallige facturen uit 2023. Van de vette decembermaand naar de magere januarimaand. Supermarkt Jumbo speelt daar in haar nieuwste televisiecommercial scherp op in met een door ‘Jumbo-gezicht’ Frank Lammers ingezongen liedje: “… ’t valt niet mee het begin van ’t jaar, ’t feest is over, geen cent te makken en vijf kilo te zwaar…”. Dit alles op een blues-deuntje, een muzieksoort, die als melancholisch van toon en inhoud omschreven kan worden.

Depri
Van de ‘blues’ is het maar een kleine stap naar ‘Blue Monday’. Dat deze zogenaamde ‘meest deprimerende dag van het jaar’ nergens op is gebaseerd, is inmiddels gevoeglijk bekend. In 2005 bedacht de Britse psycholoog Cliff Arnell een niet wetenschappelijk verantwoorde formule, waaruit zou blijken, dat de maandag van de laatste volle week van januari de dag is, waarop de meeste mensen zich treurig, neerslachtig of weemoedig voelen. Hoewel inhoudelijk complete onzin, pikte een handige reisorganisatie deprimaandag op om consumenten vakanties te laten boeken. En dat bleek een succes met langjarige werking! Google ‘Blue Monday’ en ‘vakantie’ en je struikelt over de talloze aanbiedingen van reisorganisaties, die ons allemaal vertellen, dat de beste manier om van je deprimerende Blue Monday-gevoel af te komen, het boeken van een (zon)vakantie is. Dat de introductie van de op niets gebaseerde Blue Monday, naast Black Friday en Yellow Day (20 juni: zogenaamd de gelukkigste dag van het jaar), maatschappelijk een groot succes is, is evident. Niet alleen wordt Blue Monday commercieel daar waar nodig uitgenut, ook de media en bedrijven gaan er met het verzonnen fenomeen kritiekloos mee vandoor.

Weerman
Jan Pelleboer, de ‘weerman’, die in jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw furore maakte op radio en tv, was een meester in weerspreuken. Over wat deze allereerste Nederlandse ‘weer-entertainer’ ooit over de maand januari heeft gezegd, ben ik niets tegengekomen. Maar een prachtige weerspreuk als ‘januari zonder regen is voor de boerenstand een zegen’ zou hij zomaar uitgesproken kunnen hebben. Ondertussen is het 2024 en doen wij het in ons verwende leven maar met ‘Dry January’.

Charles​ Borremans
Lead Communications

(fotocredit: CB)