[column] De marketinggereedschapkist van internetfraudeurs

2,5 miljoen Nederlanders in 2025 slachtoffer van online criminaliteit

Vorig jaar zijn maar liefst 2,5 miljoen Nederlanders het slachtoffer van online criminaliteit geworden, zo laat het CBS in de onlangs verschenen Veiligheidsmonitor 2025 weten. Onder online criminaliteit verstaat het CBS allerlei soorten feiten, zoals aan- en verkoopfraude, fraude in het betalingsverkeer, identiteitsfraude, phishing, hacken en online bedreiging en intimidatie.
Aankoopfraude, waarbij een online gekocht product of dienst niet wordt geleverd, komt het vaakst voor (10,3%). Op de tweede en derde plek volgen respectievelijke gehackte accounts (4,7%) en gehackte apparaten (2,3%).
Van alle slachtoffers van online criminaliteit deed 52% melding bij de politie of een instantie. Slachtoffers van phishing doen met 35% het vaakst aangifte.
De meest voorkomende fraude is dus aankoopfraude; dit komt veel voor bij kleine webshops zonder KvK-registratie, webshops die kort bestaan en websites met extreem lage prijzen. Veel nepwebshops gaan na enkele weken alweer offline.

Nederlanders zijn online zeer actief

Nederlanders bestellen massaal online: 81% kocht in 2024 iets online. In Europa staat de Nederlander bovenaan met de hoogste online aankoopfrequentie.
Meer online aankopen betekent ook meer risico. Alleen al in het eerste halfjaar van 2025 werden 168 miljoen aankopen online gedaan met een waarde van 17 miljard euro. Gemak, tijdsbesparing en ‘betere’ prijzen zijn de meest voorkomende redenen om online te kopen. Bovendien kun je webshops met elkaar vergelijken en is het aanbod ruimer. Tot slot komt je bestelling al vaak de dag erop aan, mits ie überhaupt aankomt, en kun je - zelfs bij nepwebshops - via Ideal betalen, en Ideal wekt vertrouwen bij de consument.

Hoe herken je een nepwebshop?

Criminelen zetten heel snel nieuwe nepwebshops op, vrijwel altijd met gestolen foto’s en teksten, en valse namen. Betalingen via bankoverschrijving zijn moeilijk terug te halen. Let daarom bij webshops op deze signalen:

• Geen of onvolledige KvK-gegevens
• Alleen vooruitbetaling mogelijk (de meer valide webshops hebben betalen achteraf)
• Prijzen die te mooi zijn om waar te zijn
• Geen reviews of alleen zeer positieve nepreviews
• Domeinnaam die pas kort bestaat

Scammers worden steeds professioneler

Qua marketing zetten oplichters behoorlijk veel tools in. Nepwebshops gebruiken verrassend professionele marketingmethoden om betrouwbaar te lijken en zoveel mogelijk slachtoffers te trekken. Ze combineren misleiding, psychologische trucs en agressieve online marketing om mensen te laten kopen voordat ze nadenken. Hieronder vind je een overzicht van de veel voorkomende technieken, gebaseerd op recente analyses van onder meer KVK, Fraudehelpdesk en consumentenorganisaties.
Vooral social media worden vaak ingezet, omdat vrijwel alle Nederlanders die dagelijks bezoeken. Nepwebshops adverteren massaal via Instagram, Facebook en TikTok, en gebruiken vaak extreem lage prijzen als lokmiddel, maar ook agressieve targeting op basis van interesses, zoals kleding en gadgets. Ook influencers worden soms ingezet om webshops betrouwbaar te laten lijken.
Scammers maken ook vaak gebruik van kant en klare webshopplatforms zoals Shopify en gebruiken daarbij gestolen foto’s van echte webshops, mooie banners, nep-keurmerken en zelfs ook wel een HTTPS-slotje; dat zegt niets over betrouwbaarheid. Ook worden namen gebruikt die veelal niet bestaan.
Slimme scammers gebruiken zelfs een chatbot op de tijdelijke website om klanten die al iets gekocht en betaald hebben aan het lijntje te houden zodat ze niet meteen aangifte doen. Ook worden vreemde mailadressen gebruikt, soms uit ander landen, om je zogenaamde verzendupdates te sturen. Wetende dat consumenten graag reviews lezen, gebruiken ze ook nepreviews en valse testimonials of plaatsen gekochte 5-sterrenreviews en ook wel gemanipuleerde Trustpilot-logo’s.
Vrijwel altijd hebben nepwebshops valse bedrijfsgegevens met verzonnen adressen, niet-bestaande KvK-nummers en/of buitenlandse telefoonnummers.
Ook psychologische trucs worden gebruikt om je snel te laten beslissen, zoals tijdelijke acties en schaarste-trucs. Nepwebshops zetten druk met pop-ups als ‘Nog 2 stuks op voorraad!’, ‘Sale eindigt over 01:23:12’ en ‘Al 37 mensen kochten dit vandaag’.

Hoe herken je een nepwebshop

Bron: fraudedesk | Copilot


Bron: internet

Casestudy De Bruyn & Co

De Bruyn & Co is een goed ogende webshop op social media en komt visueel niet agressief over. Onder het mom van magazijnleegverkoop biedt De Bruyn & Co scherpe prijzen voor een breed assortiment. Het bedrijf erachter, zo het lijkt, is Balero retail in Roermond. Men werkt met een extern klantenserviceplatform, wat niet per se vreemd is. Ook wordt met een chatbot en e-mailsupportadres gewerkt, om je maar het idee te geven dat het een solide webshop is. De oplettende kijker ziet weliswaar een keurmerk, maar reviews op Trustpilot zijn vrij negatief. Toch is de webshop gewoon online bereikbaar. Vreemd is wel dat er geen telefoonnummer bij staat.
De combinatie van extreem hoge kortingen, onwaarschijnlijk lage prijzen en een onbekende handelsnaam maakt het risico op aankoopfraude aanzienlijk. De IBAN-code NL04 ADYB 2017 4001 57 is van Adyen N.V. - een Nederlandse betaaldienstverlener, die ook door Marktplaats- en Bol-verkopers wordt gebruikt. Is deze webshop legitiem of nep?

Greed is not good

Scammers spelen genadeloos in op onze drang naar koopjes. Nederlanders zijn gevoelig voor FOMO; we willen geen deal missen en juist dat maakt ons kwetsbaar. Extreme kortingen lijken aantrekkelijk, maar als een prijs te mooi is om waar te zijn, dan is dat meestal ook zo.
Daarom trappen jaarlijks zo’n 2,5 miljoen mensen in aankoopfraude - niet omdat ze dom zijn, maar omdat oplichters een professionele en geraffineerde marketingmachine inzetten.
Het krachtigste wapen dat consumenten hebben, is simpel: de prijs. Is die extreem laag, twijfel dan of controleer eerst de betrouwbaarheid van de webshop.
Bonafide webshops onderscheiden zich door transparantie en professionaliteit: een erkend keurmerk, volledige bedrijfsgegevens, veilige (ook achteraf) betaalmethoden en echte klantreviews.
Scammermarketing is een blijvend fenomeen. Zowel consumenten als bedrijven moeten zich hier actief tegen wapenen, want alleen met bewustzijn en duidelijke signalen kunnen we aankoopfraude echt terugdringen.

Headerfoto: Saif71.com | Unsplash