Job Franken: De marketeer is een psychopaat

Maar haal dat destructief product uit de vergelijking en deze omschrijving van ongelijkheid is kenmerkend voor bijna elke markt. Marketeers en hun communicatiespecialisten hebben immers een ongekende voorsprong op de consument: zij kennen hun voorkeuren, besluitvormingsprocessen, weten wat ze lezen, welke sites ze bezoeken, wat ze daar dan doen en hoe ze die handelingen volgtijdelijk uitvoeren. Feitelijk is de relatie tussen marketeer en consument totaal uit balans. De marketeer als continu bovenliggende partij die de arme weerloze consument aan de lopende band uitwoont in alle voor de hand liggende gaten en er en passsant nog een paar bij verzint. Aan creativiteit geen gebrek.

En kom je nou niet legitimeren met het ‘keuzevrijheid argument’: consumenten kiezen door middel van het allocceren van hun geld. Echte vrijheid en echte keuze zijn non existent. Vanaf onze vroegste jeugd worden we gehersenspoeld om waarde te hechten aan ‘dingen’. De drugshandelaar niet op het schoolplein maar de marketeer staat vanaf het moment van bevruchting handenwrijvend zijn waren aan te prijzen: een consument erbij! Niemand is in staat de constante levenslange stroom aan informatie te weerstaan, zoals je zult voelen als je George Carlin aan het woord ziet.

Wie goed kijkt naar de wereld van de marketing, communicatie, PR, media & spindoctors moet concluderen dat het wereld is met een overdaad aan oppervlakkige charme, waar mensen een hoog gevoel van eigenwaarde hebben en ook door de samenleving erkend worden als succesvol. Toch is er op grote en structurele schaal sprake van kleine en grote leugentjes, handige omissies in belangrijke informatie en verdraaiingen. Als het toevallig zo uitkomt. Mensen vinden dit bovendien veelal normaal. We doen immers alles om de consument te manipuleren in het koopgedrag. Er is toch niets om je schuldig over te voelen, ook niet als je teveel rekent, of mensen onnodige troep aansmeert? Dat doet immers iedereen. En als jij die ene - net foute - klant niet bedient, doet een ander het en kun jij mensen ontslaan. Je hebt het eigenlijk zelf niet voor het kiezen wie je bedient. Korte termijn is King. We rennen met z’n allen achter de belangrijkste deadline aan en beginnen daarna weer aan de volgende. We zeggen allemaal wel dat de lange termijn telt maar dat is natuurlijk helemaal niet zo.

In de wereld van marketing en communicatie wordt bovengemiddeld hoog gescoord op de volgende kenmerken: Superficial charm, Grandiose sense of self-worth, Pathological lying, Cunning/manipulative, Lack of remorse or guilt, Emotionally shallow, Lack of empathy, Failure to accept responsibility for own actions, Need for stimulation/proneness to boredom, Parasitic lifestyle, Lack of realistic, long-term goals, Impulsivity, Irresponsibility.

Deze lijst beslaat bijna de complete Hare Psychopathy Checklist, een lijst met eigenschappen die psychopaten kenmerken. Daaruit valt direct en onweerlegbaar te concluderen dat de branche een hoog psychopathisch gehalte heeft. Nu we hier uit zijn moet dan ook maar gelijk de harde conclusie worden getrokken. Voor de lezer die tot hier gekomen is en zich aangesproken voelt: volg ófwel de adviezen van Bill Hicks op (of laat zijn zaadje groeien) óf je gaat nu als de sodemieter aan het werk om je ziel te redden en goed te doen. No more excuses…

Job Franken is freelance consultant en tekstschrijver
www.twitter.com/jobrotation