[column] Voetbalplaatjes als pensioen

Voetbal en sparen. De combinatie is door de jaren heen een instant succes gebleken en mag zich rekenen tot de klassiekers onder verzamelaars én in de wereld van de salespromotion. Volgens Wikipedia bestaan voetbalplaatjes al sinds het eind van de 19e eeuw, waarna ze vanaf het begin van de 20ste eeuw in Nederland voor het eerst worden ingezet als promotioneel spaar-item. In 1907 worden voor het eerst gratis voetbalplaatjes aangeboden bij de aankoop van sigaretten van het merk Union. Op de website van Voetballegends.nl is er een aantal nog te bekijken: zwart-witplaatjes van serieus kijkende jonge heren. De meesten keurig in pak.  De voetballer en éénmalig Oranje-international Guus van Hecking Colenbrander, spelend bij Velocitas, de voetbalvereniging van de KMA-cadetten in Breda, is zelfs in uniform afgebeeld. De voetbalsport was toen nog een sport voor de betere stand. In de loop van de jaren twintig en dertig komt daar verandering in en groeit voetbal in Nederland uit tot volkssport nummer één. Met deze onstuimige groei onder het gewone volk wordt de voetbalsport ook steeds interessanter voor de commercie.

Miss Blanche
Het was opnieuw een sigarettenmerk, dit keer Miss Blanche, die met te sparen voetbalplaatjes op de markt kwam. Miss Blanche was een van de weinige sigarettenmerken, die al in de jaren twintig van de vorige eeuw zeer actief was op het gebied van reclame. Vanaf het midden van de jaren twintig begint Miss Blanche voetballiefhebbers aan zich te binden. Het doet dit onder andere met de uitgave van het boekje ‘De voetbalwereld in karikatuur’ en zelfs met de instelling van een heuse Miss Blanche wisselbeker. Vanaf 1930 doet Miss Blanche voetbalplaatjes in haar verpakking. Ter verzameling kunnen ze worden ingeplakt in luxe albums. In vier jaar tijd brengt het sigarettenmerk 10 grote albums en vijf kleine albums uit met daarin ruimte voor 1.254 kleine plaatjes en 118 grote platen. Met stevig doorroken, zo’n 33 sigaretten per dag (!), was het mogelijk de albums helemaal vol te krijgen…

Panini
Naast de gratis plaatjes, weggeven bij de aankoop van een specifiek product of bij een bepaalde kassabesteding, verschijnen er in de jaren zeventig voor het eerst ook voetbalplaatjes, waarvoor moest worden betaald. Zelf spaarde ik in die tijd voetbalplaatjes, die uitgeven werden door het inmiddels verdwenen voetbalblad 1 – 0. In 1978 komt het eerste Eredivisie-album van de van oorsprong Italiaanse uitgeverij Panini op de Nederlandse markt. Het in 1961 in Modena opgerichte Panini bracht in 1970 het eerste officiële Fifa World Cup-album uit. Inmiddels is dit album een collectors item geworden. Dit album is de ‘heilige graal’ voor verzamelaars. In 2017 bracht een bij Catawiki geveild compleet album 12.000 euro op.

Pensioen
Dat een voetbalplaatje meer is dan een stukje papier, maar inmiddels serieus veel geld vertegenwoordigt, bleek maar weer eens uit een nieuwsbericht uit medio februari van dit jaar. Het Algemeen Dagblad meldde, dat drie mannen veroordeeld waren tot celstraffen van 14 maanden. Reden: diefstal uit een opslag in Rijswijk van een verzameling van maar liefst drie miljoen Panini voetbalplaatjes met een geschatte waarde van een miljoen euro. De dieven zijn uiteindelijk gepakt, maar de verzameling is verdwenen, de eigenaar berooid achterlatend. Jarenlang voetbalplaatjes sparen voor z’n pensioen was in rook opgegaan…

Charles Borremans
merk- en retailstrateeg


(beeldcredit: CB)