[column] Do de due diligence

Wat is de functie van due diligence?

Due diligence is een systematisch en zorgvuldig onderzoek dat wordt uitgevoerd vóórafgaand een belangrijke financiële beslissing, zoals een bedrijfsovername, investering of contractsluiting. Het doel is om te verifiëren of de informatie die aan de koper of investeerder is verstrekt klopt en om potentiële risico’s en kansen te identificeren. Dit helpt om een weloverwogen beslissing te nemen en onverwachte problemen na de transactie te voorkomen. Een due diligence-onderzoek richt zich op het vaststellen van de juistheid van de aan de koper gepresenteerde informatie en het in beeld brengen van risico’s en kansen van de over te nemen onderneming. Normaliter richt een due diligence-onderzoek zich op financiële, fiscale, juridische en commerciële aspecten. Al naargelang de aard en omvang van de onderneming betreft dit ook milieu, IE, HR of IT en het risico om 'lijken in de kast' aan te treffen nadat een bedrijf is overgenomen.

Dormio spant rechtszaak aan tegen Landal

In het recreatieblad Pretwerk lezen wij dat Dormio van mening is dat Landal zijn afspraken niet nakomt die zijn gemaakt bij de overdracht van 30 parken in 2023. Om Dormio een goede start te geven werden ook contracten getekend voor marketingondersteuning door Landal in de eerste jaren na de overname. Die zijn volgens Dormio niet nagekomen. Via een kort geding wil Dormio op korte termijn inzage in de cijfers van Landal. Landal noemt het een oneigenlijk methode van Dormio om inzage te krijgen in concurrentiegevoelige gegevens.

Landal is de afspraken nagekomen en herkent zich niet in de stelling van Dormio. Meer nog, Dormio heeft de samenwerking met Landal tot tweemaal toe verlengd. Landal heeft geen invloed op de verhuurstrategie van Dormio en is niet verantwoordelijk voor de verhuuromzet van die parken. Landal is een extra boekingskanaal voor Dormio en heeft de overgenomen parken op non-exclusieve basis op zijn website gepresenteerd.

Dormio nam die parken over, waarbij werd afgesproken dat Landal de parken tijdelijk zou blijven aanbieden op zijn website. Zo zou Dormio de tijd krijgen om zelfstandig verhuuractiviteiten op te bouwen.

Marktcijfers worden soms ook te kleurrijk afgeschilderd

Zelf ben ik ook bij meerdere overnames direct betrokken geweest en heb wel meegemaakt dat bij het due diligence-onderzoek de marktcijfers, althans de toekomstige verwachtingen ervan, te rooskleurig werden afgeschilderd in presentaties van de verkopende partij.

Als in dat soort gevallen een te hoge prijs wordt betaald voor een bedrijf of merk en de overnemende partij komt daar pas veel later achter, dan is de kans aanwezig dat het overgenomen personeel van die organisatie de veelal zure gevolgen daarvan meekrijgt.

Bron: Reddit.

Pas op voor de boemerang

Nu is er dus veel gedoe tussen Dormio en Landal over de vermeende afspraken en het wel of niet nakomen ervan. Het is maar de vraag wie hier een paar jaar na de overname aan het kortste eind gaat trekken.

Een gebrekkige due diligence bij een bedrijfsovername kan later als een boemerang terugkomen. Je kunt het nooit volledig ‘compenseren’, maar je kunt wél maatregelen nemen om de risico’s te beperken en de schade te beheersen. Hieronder vind je een aantal strategieën die in de praktijk vaak worden ingezet, met een beetje nuance over wanneer ze zinvol zijn.

Veelgebruikte contractuele instrumenten:

• Garanties en vrijwaringen (warranties & indemnities): Als er problemen opduiken die onder de garanties vallen, kun je de verkoper aanspreken.
• Escrow of holdback: Een deel van de koopsom wordt tijdelijk vastgehouden om risico’s af te dekken.
• Earn-out constructies: Een deel van de prijs wordt afhankelijk gemaakt van toekomstige prestaties, waardoor je minder betaalt als het bedrijf tegenvalt.
• Material Adverse Change (MAC)-clausules: Als er vóór closing iets ernstigs aan het licht komt, kun je de deal heronderhandelen of ontbinden.

3 Post-acquisitie due diligence (remedial due diligence):

Als de deal al rond is, kun je alsnog een diepgaande analyse uitvoeren om:

• verborgen risico’s te identificeren
• compliance-issues op te sporen
• financiële inconsistenties te corrigeren
• operationele verbeteringen door te voeren

Dit helpt niet alleen om schade te beperken, maar ook om het bedrijf sneller te integreren en te optimaliseren.

3 Juridische stappen bij misleiding of verzwijging:

Als de verkoper informatie heeft achtergehouden of onjuiste verklaringen heeft afgelegd, kun je:

• aansprakelijkheid claimen op basis van wanprestatie of onrechtmatige daad
• de koopprijs heronderhandelen
• schadevergoeding eisen
• in extreme gevallen: de overeenkomst vernietigen wegens dwaling of bedrog

Dit vereist uiteraard stevig bewijs en goede juridische ondersteuning.

Een gedegen due diligence en marktstudie vóóraf helpt om te voorkomen dat bij de overname getoonde cijfers niet volledig betrouwbaar zijn en na de overname is een goed uitgevoerde controle op de naleving van gemaakte afspraken ook erg belangrijk.