[column] Crisis in de portemonnee

Bronnen: CBS | Overheid (MinvFin) | Bovag | Copilot

Wie verdient er aan de benzineprijzen?

Zoals de tabellen laten zien is het de overheid die met accijns + BTW samen verreweg het meest profiteert van de benzineprijzen en daarnaast de productie- en raffinagebedrijven. De resellers van de brandstof, de pompstationhouders, verdienen eigenlijk best weinig aan een liter brandstof en moeten het dus van het volume hebben. Dat verklaart waarom er in stedelijke gebieden altijd veel prijsconcurrentie is tussen pompstations.
De verwachte omzet van alle brandstof in 2026 ligt op 11 miljard liter en daarmee qua omzet tussen de 25 en 30 miljard euro. Een geweldige inkomstenbron voor de overheid van zo’n 13-15 miljard.

Wie zijn slachtoffer van de hoge benzine- en dieselprijzen?

Eigenlijk zijn alle burgers slachtoffer van hoge energie- en benzineprijzen. De energiemaatschappijen zijn intussen gestopt met langetermijncontracten voor consumenten, waardoor je nu enkel nog kortetermijn of dynamische contracten kunt afsluiten en die kennen stevige prijzen voor energie.
Opvallend is ook dat de dieselprijzen intussen hoger liggen dan de reguliere benzineprijzen, iets wat vrijwel nooit voorkomt. De belangrijkste reden is dat je voor een liter diesel simpelweg meer olie nodig hebt en het is de olieprijs die hard gestegen is. Daarnaast zijn de accijnzen verhoogd en is in de winter de vraag altijd hoger.
Met name hier zeer veel vrachttransporteurs, maar ook kleine ondernemers met dieselbusjes de klos.
De hoge olieprijzen werken ook door in de fabricage van heel veel goederen en dat wordt als altijd doorberekend aan de klant en consument.
De groepen die het hardst geraakt worden door hoge energie‑ en brandstofprijzen zijn vooral lage-inkomenshuishoudens, mensen in energiearmoede en huishoudens die afhankelijk zijn van auto en gas. Uit onderzoek blijkt dat zij een veel groter deel van hun inkomen kwijt zijn aan energie en vervoer dan hogere inkomens (bron: De Nederlandse Bank 2025). Het zou niet meer dan redelijk zijn dat de overheid die groep nu meteen steun geeft.

Bron: Copilot

Bankpas tot maar 200 euro gedekt

Bij de meeste bankpassen kun je maar tot 200 euro tanken omdat dat bedrag dan gereserveerd staat. Dat is leuk voor heel veel SUV’s en grote sedans die meestal grote brandstoftanks hebben en daardoor met de huidige hoge prijzen ver boven de 200 euro uitkomen. Even opletten dus.

Toch maar elektrisch rijden dan?

Je zou haast denken dat dit een mondiale campagne is om het elektrisch rijden, wat qua verkoop maar vrij langzaam groeit, verder te stimuleren. Ware het niet dat ook de tarieven voor het opladen van je EV doorstijgt ten gevolge van hoge inkoopprijzen en dure netwerkkosten. Tenzij je zonnepanelen hebt en je EV thuis oplaadt.
In alle gevallen is elektrisch rijden altijd economisch voordeliger voor wat betreft de brandstofkosten dan een benzineauto in dezelfde prijsklasse. Maar je dient er ook rekening mee te houden dat de afschrijving van EV’s hoger is door de snelle technologische veroudering (nieuwe modellen met grotere range). Onzekerheid over batterijconditie en veel zakelijke EV’s komen tegelijk op de markt wat prijsdruk geeft.
Winstpunt is natuurlijk wel de positieve milieubijdrage van een EV.

Headerfoto: Lorenzo Fustaino | Unsplash