Debbie Spaan: Digitalisering tijdschriften, van dode-bomen-medium naar multimediaal merk?

Maar vervanging van printmedia door digitale media is geen lineair proces. Dagbladen transformeren tot nieuwsmerken, maar wat gebeurt er met magazines? 

De originele betekenis van magazine (of eigenlijk: tijdschrift) in van Dale is: een op gezette tijden verschijnend blad; week-, maandblad. Echter laat tegenwoordig de definitie van een magazine zich niet snel in een kader vangen: het fenomeen magazine is allang niet meer beperkt tot een papieren uitgave. Oxford dictionaries leert ons de herkomst van het woord:

Een magazine kan dus gezien worden als een opslag voor informatie die in herkenbare vorm (pijlers, rubrieken) en met regelmaat wordt uitgegeven. Maar waarom bestaan er in Nederland dan nog steeds zo’n 1.200 titels in het papieren publiekstijdschriftensegment? Dat gaat niet lang meer duren, we staan immers aan de vooravond van de digitale revolutie in magazines. Op dit moment bevindt het online magazine zich in de experimenteerfase: verschillende dragers, verschillende technieken en verschillende uitgangspunten worden gebruikt. De experimenten zijn grofweg in 3 categorieën te verdelen: digitaal vertalen, digitaal verrijken en digitale start-ups.

Digitaal vertalen

Het papieren magazine of tijdschrift is niet zozeer een belangrijke informatiebron voor de lezer, maar verschaft een beleving. Noem het een momentje voor jezelf. De vraag is: hoe lang kan deze beleving worden gecreëerd als ze niet meer winstgevend is? Alleen sterke tijdschriftmerken zullen overleven en een goede balans tussen off- en online is daarvoor een voorwaarde. Echter betekent dit niet dat het simpelweg digitaliseren van een magazine (lees: klakkeloos content uit papieren uitgave publiceren op je website) garantie geeft voor succes. De website moet de lezer aanvullende content bieden, om zo haar meerwaarde te bewijzen. Functionaliteiten als Facebook, Twitter en Instragram kunnen gemakkelijk worden geïntegreerd worden en bovendien is interactie met je lezersgroep ineens appeltje-eitje geworden. Een mooi voorbeeld is de glossy ELLE. World’s biggest fashion magazine is in Nederland uitgegroeid tot een fashionista-platform; een papieren tijdschrift (met redelijk stabiele oplage van ruim 90.000), een website met de laatste nieuwtjes op mode- en celebritygebied die vaak worden ‘aangejaagd’ middels facebook-posts (135.000 fans), verschillende mobile apps en een heus festival. 

Digitaal verrijken

José Bernaerts was achttien jaar lang hoofdredacteur van het tijdschrift Santé. Met de lancering van WAChT! anticipeert zij op de veranderende tijdschriftenmarkt anno 2014:

“WAChT! is het perfecte huwelijk tussen een printtitel en de nieuwste smartphone technieken. De glossy biedt actuele onderwerpen en informatie naast entertainment, en altijd met een positieve benadering.”

Het tijdschrift en de digitale wereld erachter moeten van wachten een feestje maken, maar ook informatie toevoegen aan lezers die een gezondheids- of beauty issue hebben. In 2014 verschijnt WAChT! tweemaandelijks. Dit jaar wil ze haar naam vestigen en vernieuwende smartphone technologieën (Aurasma en Vuforia) introduceren bij een groot publiek. Met behulp van een eigen WAChT!-app kan de wachttijd doorgebracht worden met het verder bekijken van specifieke achtergrondinformatie en behind the scenes filmpjes. Voor commerciële partijen maakt deze techniek het mogelijk om een ‘scan en win’ te plaatsen, net als een ‘bestel nu’-functie, beiden on the spot uit te voeren. Vanzelfsprekend kan gedrukte content niet aangepast worden, maar door de verrijking kan de digitale koppeling wèl elk moment gewijzigd worden. Er kunnen bijvoorbeeld dagelijks last minute aanbiedingen worden gekoppeld aan content in de printuitgave.

Digitale start-ups 

In plaats van een papieren tijdschrift als uitgangspunt te nemen, kun je natuurlijk ook from scratch een digitaal magazine format ontwikkelen. Als muziekliefhebber ben ik groot fan van The Daily Indie. Naast een webpaper is The Daily Indie ook een muziekmagazine, te downloaden in de App Store en gratis te lezen op Issuu.

The Daily Indie richt zich op nieuwe en alternatieve muziek. Vol interviews, muziektips, fotoseries, columns, albumrecensies, een concertagenda en reportages. Het is speciaal ontworpen als interactief muziekmagazine. De vorm is lineair, zoals je bij een magazine verwacht, maar je kunt niet alleen over de artiesten lezen, je kunt ze ook direct beluisteren op Spotify/Bandcamp/SoundCloud, ze liken op Facebook of een videoclip van ze bekijken op YouTube. 

The future is digital 

Ja, dat klopt. Maar feit blijft dat een digitaal magazine de impact of beleving van een papieren tijdschrift niet (geheel) kan vervangen. We denken steeds minder in silo’s, de grens tussen print en digitaal vervaagt waardoor er ruimte ontstaat voor hybride vormen van een magazine. Het draait steeds minder om distributie en/of verschijningsvorm, en steeds meer om de merkwaarde van media, content en engagement.

Debbie Spaan is media planning director ZenithOptimedia

www.zenithoptimedia.nl