Unox vindt anonieme schaatsheld na 24 jaar terug

Maar wie was deze anonieme schaatser? Een oproep op Facebook leverde uiteindelijk resultaat op: 'Dat is mijn man, Ab ten Have!', schreef Renalda Groenewege uit Elburg. Anderen bevestigden dit volmondig; de onbekende schaatser was dankzij sociale media razendsnel gevonden.

  De inhaak-advertentie van afgelopen weekend

Hoe is het nu met Ab ten Have?
Ab is inmiddels 61, maar oogt fitter dan op de foto van de laatste Elfstedentocht volgens Unox. 'Er stond die dag een straffe noordoostenwind. Vanaf Sloten schaatsten we recht tegen de wind in. 134 kilometer door de snijdende kou. We waren zó moe. Op de helft bij Bolsward zeiden we tegen elkaar: als we Dokkum maar redden.'

De burgemeester van Dokkum stond klaar om alle schaatsers aan te moedigen. 'Recht voor zijn voeten zakte ik door m’n knieën, ik was kapot. Ik kuste het ijs van blijdschap en toen ik opkeek stonden er wel vijf, zes fotografen die dat moment vastlegden. ‘We hebben Dokkum gehaald! Nu redden we Leeuwarden ook wel’, zeiden we tegen elkaar.'

Ab reed op de dag dat de bewuste foto werd genomen (4 januari 1997) de Elfstedentocht al voor de derde keer. De foto stond de dag erna in alle kranten. Sindsdien, elk jaar als er ook maar een beetje ijs ligt, komt hij weer voorbij. 'Daar heb je ‘m weer hoor', zeggen z’n vrienden dan. Maar tot nu toe altijd zonder naam. 'Nog nooit heeft iemand gevraagd: wie is die kerel? Heel leuk dat na zoveel jaren eindelijk mijn naam erbij kan komen te staan. Dat voelt toch een beetje als erkenning.'

Pijn lijden en dóórgaan
'Door de kou voelde ik bijna niets meer. Aan die eindeloze vaart komt geen einde. Godzijdank kom je door steden als Bolsward en Harlingen, waar je letterlijk en figuurlijk kon opwarmen. Met een kom snert, maar ook door de mensen. Want in elke stad waar je binnenreed, was een feest. Zoveel mensen stonden te juichen en er waren blaaskapellen. Je werd onthaald als een winnaar, telkens weer. We konden ons in elke plaats opladen; door de mensen die je toejuichen krijg je de moed en inspiratie om door te gaan.'


Ten Have, nu 61: 'Als de Elfstedentocht nog een keer doorgaat, doe ik zonder nadenken weer mee.'

'Na Dokkum moest ik nog 25 kilometer door. Maar Leeuwarden haalden we, die dag. Een prachtige ervaring was het. Het is bijna niet uit te leggen, wat het losmaakt. Als het door kan gaan en je kunt ‘m zelf rijden: het plezier, het beroep op je doorzettingsvermogen en de emoties die loskomen. Onderweg ben je zo sterk als tien paarden en over de streep zo week, maar ook zo blij, als een kind', vertelt Ten Have, 'Het laatste stuk voelde ik bijna niets meer. Eenmaal over de streep zag ik bekenden staan, die me onthaalden als een held… daar gaat het dan om op zo’n moment en dan komen de tranen. Als ik dit verhaal zo vertel, krijg ik er weer kriebels van.'

Unox, bij veel Nederlanders onlosmakelijk verbonden met de winterse kou, is blij dat de anonieme schaatser nu eindelijk een naam heeft: 'We laten een mooi aandenken maken voor Ab. Hij symboliseert hoe we met z’n allen zo enorm van het ijs genieten en hoe eenvoudig geluk kan zijn.'

Ab hoopt nog elk jaar dat er weer een Elfstedentocht komt. Helaas nu al 24 jaar niet meer, ook dit jaar niet. 'Als de Elfstedentocht doorgaat, doe ik zonder nadenken weer mee.'
(PvWK)