JONGERENICONEN 2026 - 'Netcongestie leidt tot uittocht Randstad'

Jongeren bewegen zich anno 2025 tussen klimaatbewustzijn en klimaatmoeheid, zo blijkt uit onderzoek van Ipsos I&O dat door bureau Youngworks wordt geduid. In hun [blog] over ‘klimaatverlamming’ beschrijven zij hoe de zorg over klimaat onder jongeren is gedaald van 71% in 2019 naar 66% in 2025. Beperkte betaalbaarheid (affordability) van duurzame keuzes en te weinig directe handelingsperspectieven versterken het gevoel dat klimaatverandering een abstract, soms uitzichtloos thema blijft. ‘De aandacht zal daarom verschuiven naar het eigen gedrag, bijvoorbeeld via apps voor energiebeheer of deelname aan lokale energiegemeenschappen. Het prijsargument wordt minder belangrijk in de markt, ten gunste van efficiency’, verwacht strateeg Marcel de Jonge van Dentsu Creative.

De klimaatverlamming sluit aan bij bredere zorgen. De campagne 'Denk vooruit', we lazen het al op MarketingTribune, laat zien hoe het perspectief van jongeren verschuift naar tastbare risico’s als energie-uitval, overstromingen of geopolitieke dreiging. De boodschap is dat veerkracht niet alleen over duurzaamheid gaat, maar ook over zelfredzaamheid en mentale paraatheid. Zo raakt het energiedebat aan zowel fysieke als psychologische zekerheid.

Vaker op straat verwacht: zelfrijdende e-taxi
(screenshot E. Zander)

Ook op het gebied van energie zelf stapelen de ontwikkelingen zich op. In de Chinese Gobiwoestijn melden wetenschappers van het Shanghai Institute of Applied Physics succes met een zogenoemde thorium-gesmoltenzoutreactor, volgens Trouw een technologie die zichzelf bijna eindeloos kan voeden. Tegelijkertijd daalt, volgens de Monitor Duurzaam Leven van Milieu Centraal en Motivaction, onder automobilisten de bereidheid om over te stappen op elektrisch rijden van 51% naar 44%. Gedragsonderzoeker Judith Roumen noemt dit het mogelijke Musk-effect, een afkeer van Tesla en politieke polarisatie, gecombineerd met zorgen over accu’s.

Deze mix van vooruitgang en terugslag maakt duidelijk dat jongeren wel degelijk energie hebben, maar dat die energie niet vanzelf richting het klimaat gaat. Experts René Boender en Jos Ahlers benadrukken in hun werk dat Gen Z vooral getriggerd wordt door menselijke energie. Hun ‘3”12”-energy-methodologie’, volgens de auteurs door MIT bevestigd (en toegelicht hier op X), stelt dat je voor succesvolle communicatie met deze generatie binnen drie seconden emotioneel contact moet maken met je boodschap en in twaalf seconden betekenis moet geven. Anders is hun aandachtspanne en energie al op. Boender noemt dit ‘de enige manier om Gen Z toch te raken’. Jongeren reageren volgens hen niet op nóg meer feiten om ze te overtuigen, maar alleen nog op authenticiteit, relevantie en echte verhalen.

Electrische concept fatbike
(AI creatie: Politie NL op de socials)

Strategy director Peter Verbiest speelt hierop in door tien jonge verhalenmakers bijeen te brengen voor het boek F*CK de klimaatverandering?!, bedoeld om nieuwe narratieven te bouwen die jongeren activeren in het belang van het milieu. Het is een boek waarin tien communicatie-experts zelf de klimaatproblematiek benaderen vanuit marketing- en communicatieperspectief, om zo effectievere oplossingen te vinden. De cirkel is rond.

Intussen kampt Nederland wel met ernstige elektriciteitstekorten en stroomuitval. Toch maar eens vaart maken met kleine, duurzame eigen kerncentrales (SMR's), voordat we het Noodpakket moeten aanspreken?

‘Netcongestie gaat een steeds belangrijkere rol spelen in de woonplaatskeuze van jonge mensen, maar ook de vestigingsplaatskeuze van jonge ondernemers en zal zo tot een uittocht naar buiten de Randstad leiden’, voorspelt strateeg De Jonge (Dentsu) in elk geval.

(wordt komende week vervolgd met slot-icoon 10)

• Lees [hier] de Jongereniconen 2025 terug
• Lees ook: het Gen Z boek van Boender & Ahlers

foto boven: duurzame skateboards gemaakt van plastic flessendoppen; ze heten 'WasteBoards'. Voor meer info en kopen check: www.wasteboards.com
onderzoek en samenstelling: Peter van Woensel Kooy
verantwoording: zie Icoon 10

LEES TERUG:
ICOON 1 > TERUGBLIK
ICOON 2 > DIGITALE WERELD & DEVICES
ICOON 3 > AI
ICOON 4 > ETEN & GEZONDHEID
ICOON 5 > PSYCHE, BETEKENIS, SEKS & DRUGS
ICOON 6 > POLITIEK
ICOON 7 > MODE & WINKELEN
ICOON 8 > MUZIEK, FEESTJES & FESTIVALS

NEXT:
ICOON 10 > WERK, ZELFREDZAAMHEID & MAATSCHAPPIJ
 

Verdiep je op basis van 163 onderzoeken, 80 artikelen, feedback van 30 goeroes en eigen observaties in de Jongereniconen van 2026! Ze zijn handig verdeeld over tien thema’s om snel nieuwe insights te vinden. Ons onderzoek richt zich op jongeren en jongvolwassenen van 15 tot circa 30 jaar. Binnen Jongereniconen onderscheiden we vijf verschillende generaties, in afwachting van de Bèta’s. En nee, Gen X zijn geen Boomers (volgens Gen Z om te pesten overigens wel).

• Gen Alpha (2018-nu)
• Gen Z (1997-2018)
• Millennials (1980-1997)
• Gen X (1964-1980)
• (baby) Boomers (1945-1964)

• Printexemplaar MT12/'25 met alle Jongereniconen 2026 aanvragen en voortaan als eerste ontvangen? [Klik hier]