JONGERENICONEN 2026 - Actie tegen digitale overprikkeling

Steeds meer jongeren voelen zich mentaal uitgeput, blijkt uit een representatieve steekproef van verzekeraar ASR onder Gen Z. Waar Nederlanders hun geluksgevoel gemiddeld met een 7,2 beoordelen, ligt dit cijfer bij Gen Z op een 6,6. Maken wij de toekomst wel genoeg affordable voor de jeugd?

Er valt gelukkig ook nog veel te lachen. Volgens Substack-blogger Doortje Smithuijsen laat de blik van jongeren meer zien dan ooit. Zij ziet hoe Millennials vooral de Smirk omarmen, terwijl Gen Z kiest voor de Deathstare. Volgens haar ontstaat er een ‘micro-hype over hoe deze generaties elkaar letterlijk aankijken’, waarbij ‘de ogen de nieuwe taal van identiteit en attitude worden’.

Naast deze non-verbale trend wint een andere psychologische beweging terrein: in de vorm van de twee woorden uit het nieuwe zelfhulpboek Let Them. Auteur Mel Robbins noemt ze ‘de krachtigste reminder om alles los te laten wat je toch niet kunt controleren’. De woorden helpen jongeren zich te richten op ‘geluk, doelen en relaties’. Critici vinden de aanpak echter ‘te individualistisch en te sterk gericht op de eigen bubbel’.

Cover bestseller 'Let them'

Trendwatcher Cindy Fleur (merkstrateeg The Business of Culture) ziet tegelijkertijd een tegentrend ontstaan. In haar woorden: ‘Terwijl technologie versnelt en meer van het leven zich online afspeelt, verlangen jongeren naar echtheid en stabiliteit.’ Ze wijst op de comeback van dumbphones en filmcamera’s, een beweging die volgens The Financial Times echt door Gen Z wordt aangejaagd. In The Guardian las ze hoe de flip-phone terugkomt ‘als een bewuste breuk met digitale overprikkeling’, terwijl CNBC laat zien dat ‘phone-free datingformats explosief in populariteit groeien’. Volgens Fleur maken merken straks het verschil wanneer zij ‘fysieke ervaringen creëren die écht voelen en mensen terugbrengen naar het moment’.

Ook Lonneke de Boer (senior accountmanager Crocodile Agency) nuanceert het beeld van jongeren die op omvallen staan: ‘Gen Z kijkt gewoon fundamenteel anders naar mentale gezondheid dan Millennials.’ Ze wijst op pauzes tussen banen, langere reizen en een scherpere focus op bestedingen. Door inflatie en druk op de GGZ verwacht zij dat ‘online coaches, gezondheidsgoeroes en zelfs AI-sparsessies in 2026 mainstream worden’. Tegelijkertijd ziet ze dat ‘sociale druk hardnekkig blijft’, ondanks de opkomst van echte content.

Volgens Maarten Leyts (Trendwolves) beweegt Gen Z daarom ook richting een quiet culture. ‘Stilte wordt luxe; decomprimeren wordt een levensstijl.’ Hij ziet hoe silent walking, listening bars en intieme dinners ‘de luidruchtige megaclubs verdringen’. Het signaal is overal hetzelfde: ‘van luid en groot naar intiem en beheersbaar.’

Als ultieme vakantiebestemming in 2026 neemt het rustige ingerichte Japan het daarom over van Bali, voorspelt Kirsty Lippens van Fashion United. Evelien Dieleman, trend- en kwalitatief onderzoeker bij Trendcult.nl, benoemt in een nieuw rapport zelfs het ‘Recht op rust’.

PanelWizard voerde in opdracht van Mars Wrigley een representatieve steekproef uit onder 1.047 Nederlandse jongeren tussen de 13 en 27 jaar in Nederland naar (micro)stressfactoren. Bathroom camping (rust vinden op de wc) maar ook kauwgomkauwen wordt hier als ontspannend genoemd. Intussen worden antidepressiva zoals Lexapro in de Verenigde Staten steeds vaker door influencers als lifestyle component gezien, meldt WSJ.

(bron: WSJ)

Intussen wordt het in 2026 steeds normaler onder jong volwassenen om een relatie hebben met een daarin gespecialiseerde (?) AI Agent.

De Nationale Seks Enquête is een jaarlijks onderzoek uitgevoerd door DVJ Insights in opdracht van EasyToys (N= 2594) en biedt [hier] inzichten over sekstrends. Bij onze zuiderburen worden jongeren online gewaarschuwd voor 'sextortion' (misleiding door middel van AI) via [deze] nieuwe 'Payboy' campagne.

Beeld uit de j.l. Easytoys 'speeltjes'- mei campagne

Lees [hier] meer over de ‘Quiet culture'-tendens onder jongeren door Trendwolves.

(wordt volgende week vervolgd met Icoon 6)

• Lees [hier] de Jongereniconen 2025 terug

foto boven: Groepsdruk-campagne 2025
onderzoek en samenstelling: Peter van Woensel Kooy
verantwoording: zie Icoon 10

LEES TERUG:
ICOON 1 > TERUGBLIK
ICOON 2 > DIGITALE WERELD & DEVICES
ICOON 3 > AI
ICOON 4 > ETEN & GEZONDHEID

NEXT:
ICOON 6 > POLITIEK
ICOON 7 > MODE & WINKELEN
ICOON 8 > MUZIEK, FEESTJES EN FESTIVALS
ICOON 9 > NIEUWE ENERGIE & KLIMAAT
ICOON 10 > WERK, ZELFREDZAAMHEID & MAATSCHAPPIJ

Printexemplaar MT12/'25 met alle Jongereniconen 2026 aanvragen en voortaan als eerste ontvangen? [Klik hier]