Hoe ons onbewuste brein webteksten knetterhard beoordeelt

Face the font

Dat de teksten op je website van grote invloed zijn op het oordeel van de bezoekers over de site, dat lijkt me duidelijk. Maar niet alleen de inhoud van de tekst heeft invloed op dit oordeel.

Onbewust worden we namelijk ook beïnvloed door zaken als het lettertype, de lettergrootte, de tekstkleur en nog meer van deze zaken.

De leesbaarheid van teksten is erg belangrijk. Dit klinkt logisch, maar toch zijn er veel websites die hierin beginnersfouten maken. Zelfs op mijn eigen site had ik jarenlang een slecht leesbare tekst.

De leesbaarheid heeft namelijk grote invloed op websitebezoekers, zonder dat zij zich daar bewust van zijn. Ik zal dit toelichten aan de hand van een voorbeeld.

Onderzoek naar leesbaarheid van teksten

Onderzoekers lieten een groep mensen een tekst van 3 regels lezen waarin een fitnessoefening werd beschreven. De ene groep deelnemers kreeg de tekst te lezen in Arial, dat een makkelijk leesbaar lettertype is.

De andere groep kreeg precies dezelfde tekst te lezen, maar in een lettertype dat lijkt op een handgeschreven tekst. Hierna vroegen de onderzoekers aan de deelnemers hoe lang ze dachten dat ze over de fitnessoefening zouden doen.

En wat bleek? Er kwam een wonderbaarlijk resultaat uit het onderzoek! Er bestond namelijk een groot verschil tussen de tijdsinschatting van beide groepen.

De mensen die de tekst lazen in Arial, dachten gemiddeld 8 minuten en 12 seconden over de fitnessoefening te doen, terwijl de andere groep dacht er 15 minuten en 6 seconden over te doen. De tekst was dus exact hetzelfde, alleen het lettertype was anders.

Mensen die de beschrijving hadden gelezen in het handgeschreven lettertype dachten er maar liefst 7 minuten langer over te doen om de oefening uit te voeren. Dit is bijna het dubbele aantal minuten!! Hoe is dat mogelijk? Ik leg het je uit.

De invloed van ons onbewuste brein

Op onbewust niveau in het brein werden de verschillende lettertypes op verschillende manieren verwerkt. Het lastig leesbare lettertype werd onbewust gekoppeld aan de verwachting dat de fitnessoefening dan ook moeilijk zou zijn. Daarom dachten de deelnemers in groep 2 ook bijna dubbel zolang nodig te hebben om de oefening te voltooien.

Dit onbewuste proces heeft alles te maken met het principe van processing fluency.

Processing fluency is de wetenschappelijke term voor hoe makkelijk het brein informatie verwerkt. Als informatie makkelijk en snel kan worden verwerkt, dan wordt dit fluent genoemd.

Uit onderzoek bleek dat het belangrijk is dat een tekst makkelijk en snel verwerkt kan worden. Je bent zelfs positiever over teksten die makkelijk te verwerken zijn door ons brein. En dat geldt ook voor bedrijfsnamen. We denken positiever over namen die makkelijk te lezen zijn. Dit gebeurt allemaal op onbewust niveau in onze hersenen en het heeft grote invloed op ons handelen zonder dat we hiervan bewust zijn.

Tips voor webteksten

Zorg ervoor dat je teksten makkelijk te verwerken zijn door ons brein. Houdt je aan de volgende spelregels:

•Kies een makkelijk leesbaar lettertype, zoals Arial of Verdana.

•Zorg ervoor dat de tekstkleur voldoende contrast heeft met de achtergrond. Dit is basiskennis, maar voor de zekerheid herhaal ik ze toch maar even. Een grijze tekst op je site kan heel stijlvol zijn, maar maakt het lezen moeilijker op een witte achtergrond. Zorg dus voor voldoende contrast!

•Houd er ook rekening mee dat websitebezoekers vaak teksten scannen en niet helemaal lezen. Gebruik dus tussenkopjes en een lettergrootte die ook makkelijk scanbaar is. Uit onderzoek blijkt dat lettergrootte 12 voor online teksten sneller leesbaar is dan lettergrootte 10. En dat geldt zowel bij Arial als Verdana.

•Als senioren in je doelgroep vallen, dan doe je er verstandig aan om de mogelijkheid te bieden om het lettertype te vergroten.

•Het gebruiken van opsommingtekens, voldoende regelafstand en voldoende witruimte tussen alinea’s dragen ook bij aan de leesbaarheid van een tekst.

•Maak daarnaast gebruik van korte alinea’s van maximaal 3 regels. Vooral boven de vouw van de website ontmoedigen grote lappen tekst de bezoeker, waardoor hij de tekst niet gaat lezen.

•Ten slotte is het belangrijk om je te beseffen dat we teksten in hoofdletters minder makkelijk kunnen lezen. Bovendien komen ze ook erg schreeuwerig over, wat ook ongunstig is voor de beoordeling van een tekst.

Als je je aan deze punten houdt, is je webtekst makkelijker te verwerken voor het brein en treedt er processing fluency op. En dit is dus gunstig, omdat het onbewuste brein hierdoor positiever staat tegenover de boodschap.

Mis je nog tips? Laat dan een reactie achter, zodat we samen kunnen komen tot een toplijst!

Facial feedback

Maar er is ook een tweede reden waarom een makkelijk leesbare webtekst belangrijk is. Uit onderzoek blijkt namelijk dat je gezichtsexpressie tijdens het lezen invloed heeft op hoe je je voelt.

Je hebt misschien wel eens gehoord van een onderzoek waarbij proefpersonen een potlood tussen hun tanden moesten klemmen. Hierdoor wordt een kunstmatige glimlach op je gezicht getoverd, waardoor ons brein denkt dat we lachen. Dat zorgt ervoor dat er ‘gelukstofjes’ worden aangemaakt en we ons daadwerkelijk vrolijker gaan voelen.

Het brein bepaalt namelijk aan de hand van je lachspieren of je wel of niet lacht. Dit wordt ook wel facial feedback genoemd.

Of je glimlach oprecht of nep is, dat maakt voor ons brein niet uit. En het gaat zelfs zover dat mensen die botox gebruiken, daadwerkelijk minder emoties ervaren omdat de botox spieren lamlegt, waardoor er veel minder facial feedback plaatsvindt.

Maar even terug naar je webteksten. Je moet dus voorkomen dat websitebezoekers met een negatieve uitdrukking naar je site kijken en je tekst lezen. Voorkom dus een frons op het gezicht van je bezoekers. Die frons kan snel ontstaan doordat een tekst moeilijk leesbaar is.

Zorg voor een makkelijk leesbare tekst met de tips die ik je zojuist heb gegeven, zodat bezoekers je site en tekst met plezier lezen. En het effect daarvan resulteert zeker in een glimlach op jouw gezicht!

Dit artikel is gebaseerd op een onderzoek van Hyunjin Song en Norbert Schwarz gepubliceerd in 2008 in Psychological Science.

Lees hier het artikel op Marketingfacts en de reacties erop, waarin onder meer ook dit artikel wordt aangehaald.

Profiel van Maud Ebbekink van ConsumPsy

Jorik Heins van ConsumPsy heeft een videoblog opgenomen waarin hij uitlegt hoe ons onbewuste brein kijkt naar webteksten.