Disruptie in het notariaat

Deze notaris was nog van het type te mooi horloge, te veel sigaarlucht en te dikke auto. Een beeld dat stamt uit de tijd dat er in Nederland vaste tarieven golden voor al het notariële werk en notarissen konden rekenen op riante, vaste inkomsten. Ook voor het standaardwerk. Sinds de vaste tarieven in 1999 op de helling gingen, woedt er een prijzenslag in de branche. Notarissen zijn nu ondernemer: ze moeten zich onderscheiden, klantvriendelijker worden en actief op pad om nieuwe klanten binnen te halen. 

Rondshoppen voor het gunstigste notaristarief was er voor mij niet bij. Ik kocht van een projectontwikkelaar en daarom was er sprake van een projectnotaris. Het adagium ‘wie betaalt, bepaalt’ ging daarom niet op. Ik moest het ermee doen. De beste notaris maakte handig gebruik van dit locked-in mechanisme. Niet alleen door zijn prijzen hoog te houden, maar ook met verschillende smart-pricing elementen.

Zo stond er in de voorwaarden te lezen dat als de verkopende partij niet persoonlijk, maar bij volmacht zou tekenen, de koper daarvoor zou betalen. Kosten die oplopen zonder dat je daar zelf invloed hebt, verstopt in kleine lettertjes. Dat doet denken aan de tijd dat telecomproviders je voor een seconde bellen een volle minuut lieten betalen, de teller lieten lopen als je je voicemail afluisterde of exorbitante buiten-bundel tarieven rekenden.

Maar de KPN’s van deze wereld zijn de afgelopen jaren ruw wakker geschud. De digitalisering die instant messaging en internetbellen mogelijk maakt, heeft het verdienmodel op zijn kop gezet. Niet langer is concurreren op prijs, maar het bieden van een uitermate hoog service niveau met een excellente klantbeleving de weg naar overwinning. De sector is nu klantvriendelijker. De dienstverlening transparanter.

De aankoop van mijn huis voelde alsof ik de nieuwe iPhone 6S kocht met een verplicht abonnement bij de duurste provider. Daarbij waren WhatsApp en FaceTime geblokkeerd, zodat de conservatieve provider kon vasthouden aan zijn oude verdienmodel. Ten slotte had de leverancier van de telefoon geen zin om deze zelf aan mij te leveren en daarom moest ík meer betalen. 

In 2013 veranderde HEMA de spelregels van het notariaat door voor 125 euro samenlevingscontracten en testamenten aan te bieden. De gevestigde orde raakte door dit initiatief tot op het bot verdeeld, maar de rechter oordeelde dat HEMA niet in strijd handelde met de regels van de beroepsgroep. 

Beste notarissen van Nederland. Niet de introductie van marktwerking of het initiatief van HEMA zouden u moeten doen piekeren met sigaar en whisky in de hand. Dit is nog maar het begin. Want uiteindelijk is er geen enkele sector, hoe analoog en traditioneel ook, die niet gevoelig is voor digitale disruptie. Stel u open voor innovatief ondernemerschap en heb de wil om in te spelen op de nieuwe digitale werkelijkheid. 

Esther Overmars is Strategy Lead bij mediabureau UM

www.um.nl